ቅዱስ ዮውሐንስ ርእሰ ዓውደ-ዓመት፣- 2ይ ክፋል

በስመ ሥላሴ ንትመሃር ትምህርተ ኣዝማን።

ብዛዕባ ዓመታት ዝተበጽሐ ጅማሬያዊት ዕለት ካብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ደቂ ሰባት፣

ዝተፈላለዩ ናይ ስነ ጽሓይ ተመራመርቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ዘመናት ዝተፈላለየ ፍልስውናዊ ቅማሬ ኣካይዶም ኢዮም።ሓቀኛ ቀዳመይቲ ወርሒ ናይ ዓመት ኣበየነይቲ ኢያ ሎም ዝተፈላለየ ዓይነት ትንተናታት ሂቦምሉ ኢዮም።
ዩልዩስ ቄሳር ቅ፣ልደተ ክርስቶስ ንዝገበሮ ናይ ዘመን ቆጸራ ሓንቲ ዓመት 365 መዓልትን 5 ሰዓትን፣48 ደቒቕን፣46 ዳግሚት (ቅጽበትን) ኢሉ ንናይ ሓንቲ ዓመት ድምር ግዝያት ቀመሮ።እዘን 46 ካሊኢታት ወይ ቅጽበታት ክሳብ 1528 ዓ፣ም ኣህዛባውያን ይጥቀሙለን ነይሮም።ፖፕ ግሪጎሪ ዝተብህለ ናይ ሮም ጳጳስ ብ1528 ዓ፣ም ግን ነቲ ቅማሬ ካብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት 11 መዓልታት ከምዘትረፈ ተዛረበ።እዚ 46 ካሊኢታት ድርቢኻ ወሲኽካ ዘምጽኦ ለውጢ የለን ብምባል፣ካብ ነፍሲ ወከፍ ዓመታት 46 ቅጽበታት እንዳቆጸረ 11 መዓልታት ኮናሉሞ፡ ንዐአን ደርብዩ ክንድዚ ዝኣክል ፍልልይ ካብቲ ናይቶም ቀዳሞት ኣምጽአ።እዘን ደርብይወን ዘሎ 11 መዓልታት ካብተን 48 ደቒቕን 46 ካልኢትን ከይደመረ ስለዝገደፈን ኢዩ።ስለዚ ሓንቲ ዓመት 365 መዓልትን፣5 ሰዓትን 48 ደቕቕን 46 ካልኢታት ኢዩ ክኾና ዝግበአን ነይሩ፣ ንሱ ግን 365 መዓልታትን 6 ሰዓታትን ገይሮ ለወጦ።

ዝተፈላለዩ ሃይማኖታውያን ሰባት ኣብ ሓድሽ ዓመት ዘለዎም ርድኢት፡ ካብ ብዙሓት ብውሕዱ፣-

መሰረቶም ካብ እምነት መጽሓፍ ቅዱስ ወጻኢ ዝኾኑ ሰባት
ሮማውያን ሓድሽ ዓመት ኢሎም ዘብዕልዎ ዝነበሩ ቅድሚ ክርስትያን ምኻኖም፣ ካብታ ሮም ሃገሮም ዝተሃነጸትሉ ዕለት ጀሚሮም የብዕሉ ምንባሮም ታሪኽ ይነግር።ግሪኻውያን ካብታ እስክንድር ዝተፈልጠላ ዕለት ጀሚሮም ሓድሽ ዓመት የቖጽሩ ምንባሮም ይትርኹ።ምዕራባውያን ክርስትያን ምስ ልደት ክርስቶስ (Anno Domini) ዝተተሓሓዘ ዕለት ኣተሓሒዞም ሓድሽ ዓመት ከምዘብዕሉ ዝተፈልጠ ኢዩ።ነገር ግን ብናቶም እምነት ክርስቶስ ዝተወልደሉ ብወርሒ ታሕሳስ ምኻኑ ዝተኣመነ እኳ እንተኾነ፣ሓድሽ ዓመት ኢሎም ዘብዕልዎ ግን ጥሪ (janury) ኢዩ።እዚ ድማ ቅድሚ ክርስትያን ምኻኖም ዘምልኽዎ ዝነበሩ ጣዖታዊ ስም ምምባሩ ታሪኽ ይገልጽ።እዚ ዕለት'ዚ ማለት January ነቲ ጣዖቶም ንምኽባር ተባሂሉ ዓመታዊ ዝበዓል ዝነበረ (1st January) ምምባሩ፡ ታሪኾም የዘኻኽረና።ስለዚ እቲ ቅድሚ ክርስትያን ምኻኖም ሓድሽ ዓመት ኢሎም ዘብዕልዎ ዝነበሩ ዕለተ፡ ነቲ ጃንዋሪ ዝተባህለ ጣዖታዊ በዓሎም ኣይለወጥዎን።እቲ ሓድሽ ዓመት ኢሎም ምስቲ ንሳቶም ዘምልኽዎ ዝነበሩ ተተሓሒዙ ዝበዓል ዝነበረ ከምዘለዎ ኮይኑ፣ልደተ ክርስቶስ ግን ኣብ ታሕሳስ ምኻኑ ይኣምኑ።ሙስሊም ሓድሽ ዓመት ኢሎም ዘብዕልዎ ካብታ መሓመድ ካብ ከተማ መካ ብሽግር ዝተሰደላ ዕለት ጀሚሮም ሓድሽ ዓመት ኢሎም የኽብሩ።ካልኦት ኣብ ህንድን ቻይናን ዝርከባ ዝተፈላለያ ሃይማኖታት ምስቲ እምነቶም ዝተተሓሓዘ ኣብ January, february murch ወዘተ ዝገብርዎ ኣሎዉ።ብኻልእ መዳይ ኣብ ዝተፈላለየ ኩርናዓት ዓለም ዝርከቡ ደቂ ሰባት ኣእምሮኦም ብዝበጸሖ ትንታኔ ሓድሽ ዓመት ኢሎም ዘብዕልዎ ዝተፋላለየ ኣመለኻኽታ ኣሎዎም።

ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ እምነት ዝነበሮም ኣይሁዳውያንከ ምስ ሓድሽ ዓመት ዝተተሓሓዘ እንታይ ነንብብ፣-

ኣይሁዳውያን ካብታ ካብ ግብጺ ዝወጹላ ወርሒ ጀሚሮም ሓድሽ ዓመት ወይ ርእሰ ዐውደኣመት የኽብሩ።እዚ ሮሾሸዋ ኢሎም ይሰምይዎ።ኤታንየም ዝበሃል'ውን ኣሎ። እዚ ካብታ ኣዳም ካብ ገነት ተሰዲዱ ቅዱስ ቃል ኪዳን ዝተዋህበላ ዘመን ክሳብ ዘመነ ሙሴ ንዘሎ ግዜ ኤታንየም ኢሎም ይሰምይዎ። ትርጉሙን ትሕዝትኡን ጥንታዊ ዕለት ወይ መሰረታዊ ናይ ዘመናት ጅማረ ንማለት ኢዩ።ካብ ግብጺ ዝወጹላ ዕለት ከኣ፡ እታ ብሉይ ኪዳናዊት ዕለት ኢያ።ዘጽ12፣1-2 ወዕቁበ ይኩንኩሙ እስከ ኣስሩ ወረብዑ ለዝወርሕ ወይሕረድዎ ኲሎ ማህበረምዕ ለደቂቀ እስራኤል ፍና ሰርክ ወይንስኡ እምደሙ ወይደዩ ውስተ ራግዛት ክልኤቱ ወውስተ መርፈቁ ለውእቱ ቤት ሀበ የብዕልዎ።(እዛ ወርሒ እዚኣ ንዓኻትኩም መጀመርያ፣ማለት መጀመርያ ወርሒ ናይ ዓመት፣ትኹነልኩም። ንኹሉ ህዝቢ እስራኤል ከኣ ከምዚ ኢልኩም ተዛረብዎ።ብዓስረይቲ መዓልቲ ናይዛ ወርሒ'ዚኣ ነፍሲ ወከፍ ኣቦ ስድራ ሓደ ገንሸል ይውሰድ,,,,እንዳበለ ሓዳሽ ጀማሪት ናይ ዓመት እታ ካብ ግብጺ ዝወጹላ መዓልቲ የኽብርዋ ምኻኖም ታሪኾም ይገልጸልና።በዚ መሰረት እስራኤላውያን ክልተ ዓበይቲ በዓላት ኣሎዉዎም።እዚ ከኣ ንሚያዝያ ኔሳን ይብልዋ።ንመስከረም ድማ ሮሾሽዋ ኢሎም የኽብርዋ።እዚ ርእሰ ዐውደ-ዓመት እንዳበሉ የብዕልዎ። ኣብ ታሪኾም፡ ክርስትና ዝበሃል ሃይማኖት ክቀላቐል ምስ ጀመረ ግን፡ ብዙሕ ምልውዋጥ ከምዝተኻየደ ዝፍለጥ ሓቂ'ዩ። እቶም ኣይሁዳውያን ንክርስትያን ንምጽራር፣እቶም ክርስትያን ድማ ነቲ ናይ ኣይሁድ እምነት መታን ከይሓብርዎ ብዝብክ፡ ብዙሕ ለውጥታት ከምዝተኸስተ ዝተፈላለዩ ሊቃውንቲ ይትንቱኑ።

ንሕና ክርስትያን ኦርቶዶክስ ደቂ ተዋህዶኸ፣ሓድሽ ዓመትና መዓስ ኢዩ፣-

ንሕና ደቂ ተዋህዶ፣ሓድሽ ዓመት፣ናይ ዕለታት ጅማሬ፣ካብታ ኣዳም ተስፋ ዝተዋህበላ ዕለት ጀሚርና ኢና ንቖጽር።እዚ ድማ እግዚአብሔር "ካብ ጓል-ጓልካ ተወሊደ ካብዚ ዘለኻዮ ፍርዲ ሓራ ከውጻካ'የ። ስጋኻ ለቢሰ፣ሕማምካን መከራኻን ተሰኪመ፣ንኹሉ ጾርካ ከራግፍ'የ። ሰብ ወድ ሰብ ተባሂለ ንዓኻ፡ ነታ ከሲርካያ ዘለኻ መሰል ውልድነት ክምልሰልካ ኢየ" ኢሉ ተስፋ ሂብዎ ካብ ዝነበረት ዕለት ጀሚርና ሓደ ኢልና ንቖጽር።እዚ ድማ 5500 ዓመታት ምስተፈጸመ ክርስቶስ ክውለድ ምኻኑ ተስፋ ተዋሂብና ስለዝነበረ ኢዩ።ብዙሓት ተመራመርቲ ናይዛ ዓለም፡ ዝተፈጥረትሉ ወርሒ ንምፍላጥ ብብዙሕ መዳይ እኳ ክፈልጡ እንተፈተኑ፣ዝበጽሕዎ ደረጃ ግን ዝተፈላለየ ኢዩ። ብዙሓት ፍላስፋታት ኣብ በበይኑ እዋን ዝተፈላለየ ኣረኣእያ ኢዩ ዘለዎም። ቅድስት ቤተክርስትያን ግን ካብታ ኣዳም ተስፋ ዝተዋህበላ ዕለት ጀሚራ ኢያ ሓደ ትብል።ዓለም ዝተፈጥረትሉ ወርሒውን ኣብ ወርሒ መስከረም ምኻኑ ብዙሓት ናይ ቤተ-ክርስቲያን ሊቃውንቲ ዝሰማምዕሉ ነጥቢ ኢዩ።ኣብዚ ብዙሕ ዘዛርብ ነጥብታት እኳ እንተሃለወ፣ ዝበዝሑ ናይ ቤተ-ክርስቲያን ሊቃውንቲ ግን ወርሓ መስከረም ጅማሬ ናይ ፍጥረትን ንኣዳም ተስፋ ዝተዋህበትሉን ምዃና ይትንትኑ።እዚ ድማ ካብ ኣዳም ክሳብ ልደተ ክርስቶስ ዓመተ ፍዳ፣ካብ ልደተ ክርስቶስ ክሳብ ምጽኣቱ ድማ ዓመተ ምህረት ተባሂሉ ይንገር። ናይ ክልቲኡ ድምር ማለት ኩላቶም ቁጽሪ ዓመተ ፍዳን፣ዓመተ ምሕረትን ተደሚሮም ከኣ ዓመተ ዓለም ተባሂሎም ከም ዝስመዩ ቤተ ክርስትያን ትምህር።

ስለምንታይ ሓድሽ ዓመት ኣብ መስከረም ነብዕሎ፣-
1.ቀመረ ጸሓይን ወርሕን፣-
ናይ ጽሓይን ወርሕን ቀመር ወይ ዑደት ኣብ ምሉእ ዓመት ማዕረ ዝኾናሉ ግዜ ኣብ ወርሓ መስከረም ኢዩ።ክልቴኣተን ብዝፍጽምኦ ዑደት ኣብ ወርሓ መስከረም ይራኸባሞ፣ካብኡ ሓደ ኢለን ይፍልማ።ስለዚ ጅማረ ዓመት በቲ ንሳተን ዝልክዕኦ መዓልታት ናይ ዓመት ተደሚሩ ክቑጸር እንከሎ፡ ካብታ ዝራኸባላ ዕለትን ሰዓትን፡ ግዝያቱ እንዳተፋላለየ ይመጽእ።ኣብዚ ዕለተ መስከረም'ዚ፡ ብፍላይ ኣብታ ንሕና 1 መስከረም ኢልና ነብዕላ፣ለይትን መዓልትን 12 ሰዓት 12 ሰዓት ኮይነን ማዕረ ማዕረ ይኾና።

2.ምስ ምምጻእ ክርስቶስ ዝተታሓሓዘ፣-

ቅድሚ ልደተ ክርስቶስ ዝነበረ ዘመን ናይ ኩነኔ፣ናይ ፍርዲ፣ናይ ፍዳ ዘመን ኢዩ።ኣብቲ ዘመንቲ ፍርዲ ኣምላኽ ዝዘንበሉ፣ምሕረት ኣምላኽ ዝተነፍገሉ፣ደቂ ሰባት ብሰንኪ'ቲ ዝፈጸምዎ ጉድለት ቁጥዓ እግዚአብሔር ዝዘንቦም ዝነበረ ግዜ ኢዩ።ክርስቶስ ተወሊዱ ምስ ገዛእ ርእሱ ምስዓረቐና ግን፣እቲ ዘመን ተለወጠ።በዚ ድማ፣ክረምቲ ብፍርዲን ቁጠዓን እግዚአብሔር ይምሰል።ኣብ ግዜ መስከረም ዝናብ ኣብቂዑ፣ጽሓይ  ብርሃናን ሙቖታን እትዝርግሓሉ ግዜ ከምዃኑ፣ነቲ ክርስቶስ ዝፈጸሞ ኣማናዊ ብርሃን ኣማናዊ ናይ ድሕነት ፍጻመን፡ እቲ መንፈስ ቅዱስውን ከምኡ ኣብ ቅድስት ቤተክርስትያን ዘፍሰሶ ኣማናዊ ናይ ፍሰሃ ሙቐትን ኣባና ዝያዳ ክሰርጽ ዝፈቐደሉ ኣብ ልደት ቤተ-ክርስትያን ምዃኑን ንምዝኽኻር ኢዩ።ኣብ ግዜ ክረምቲ ጭቃ ዝበዝሓሉ ግዜ ኢዩ። ቅድሚ ኣስተርእዮ ክርስቶስ ድማ ፍርዱ ጽዒቑ ነበረ።ክርስቶስ ተገሊጹ ምሕረቱ ምስ ፈነወ ግን እቲ ዘመን ተለወጠ።ሎሚ ማንም ሰብ ሓቀኛ ንስሓ ኣትዩ መንግስቱ ክወርስ ይኽእል ኢዩ።ነዚ ኢዩ ቅዱስ ሰሎሞን "እንሆ ከረምቲ ሓሊፉ.." ኢሉ ኣብ መሃልየ ማሃልይ ዝተዛረበ።

3.ምስ ምልውዋጥ ወቕቲ ንዘሎ ሕገ ተፈጥሮ 

ከረምቲ ሓሊፉ ሓረስታይ ሓድሽ ፍረ ዝሓፍሰሉ ከረምቲ ምስ ሓለፈ ኢዩ።ኣብ ግዜ ከረምቲ ደሪቖም ዝነበሩ ኣትክልቲ ይልምልሙ፣ብዕንባባኦም ገይሮም ድማ ንምድሪ ውቃበ ይህብዋ።እቶም ሓንዛማት ንህብን ካልኦት ሓሳኹን (Insects)፣ሕንዞም ሓቢኦም ኣሉታዊ ነገራቶም ከዊሎም ምጸ ምጸ ክወስዱ ናብቶም ውቁባት ኣትክልቲ ይፍነዉ።ነቲ ዝኣከብዎ ምጸ ምጸ ድማ ብሓያልን ትጉህን ኣገልግሎት ከከም ኩነታቱ ኣብ ወርሓ መስከረም ኣብቲ ዝሓሰብዎ ፍረ ማለት ኣብ መዓርን ፍረን ይበጽሑ።ብተዘዋዋሪ መንገዲ ኣብ መስከረም ሓድሽ ዘርኢ የፍርዩ ማለት ኢዩ።ደቂ ሰባትውን በቲ ክዘንቦም ዝኸረመ ዝናብ ደስተኛታት ኮይኖም ብእምነት ጉዳይ ሕርሸኦም ይገብሩ።ኣብዚ ክንጸር ዝግበኦ፣ቅዱስ ጳውሎስ ከምዝተዛረቦ፣ኣንታ ሰብ እቲ ንስኻ እትዘርኦ ዘርኢ ከይሞተ ኣይበቁልን ኢዩ ኢሉ ከምዝተዛረበ፣ሓረስታይ ዘርኢ ሞይቱ ክቦቁል ምዃኑ፣በቂሉ ድማ ኣብ ዓወት ከምዝበጽሕ ብእምነት፣ነቲ ብገንዘቡ ሸሚቱ ዘምጽኦ ዘርኢ ናብ መሬት የፍስሶ።ኣብ ግዜ መስከረም ድማ ነቲ ዝዘርኦ ዝሞተ ዘርኢ ሓድሽ እቶት ኮይኑ ይጸንሖሞ ሓፊሱ ናብ ቆፍኡ ይመልኦ።ኩላቶም ኣትክልቲውን ሓድሽ ፍረ ዘፍርይሉ ግዜ ኣብ መስከረም ኢዩ።ስለዚ መስከረም ሓንቲ ተኽሊ ሓድሽ ፍረ ኣፍርያ ንከባቢኣ እትንዕንገሉ ወርሒ ኢዩ።ኣብዚ ንኣትክልቲ ምንም እኳ ቋንቋ ወይ ልሳን ዘየብሎም ኮይኖም እንተተረፉ፣ሓድሽ ዓመቶም ግን ወርሓ መስከረም ምኻኖ ዝተፈልጠ ኢዩ።ሓረስታይውን ሓድሽ ሂዎትን ሓድሽ እቶትን ብዘእትወሉ መሰረት፣ንዑኡ ሓዳሽ ወርሒ ወርሐ መስከረም ኢያ።ስለዚ  ድማ ቅድስት ቤተክርስትያን መንፈስ ቅዱስ ብዝገለጸላ መሰረት ሓድሽ ዓመት ኣብዚ ወርሓ-መስከረም ከምዝውዕል ትገብር።

ወስብሐት ለእግዚአብሔር።

ቅዱስ ዮውሐንስ ርእሰ ዐውደኣመት፣ 1ይ ክፋል

ቅድስት ቤተክርስትያን እተኽብሮም ቅዱሳን በዓላት ኣሎዉ፣እትጸልኦም ርኹሳት በዓላት ከኣ ኣሎዉ።ቅድስት ቤተክርስትያን ኣኽቢራ እትሪኦም ዕለታት ኣሎዉ፣ብዘይ ፍልልይ ሓደ ዓይነት ዓይኒ ገይራ እትርእዮም ዕለታት ከኣ ኣሎዉ።ኣዝዮም ክቡራት ዓመታት ኣሎዉዋ፣ንኹሎም ዓመታት ብሓደ ርእየት እትምልከቶም ዓመታት ውን ኣሎዉ።ቅዱስ ዮሐንስ ርእሰ ኣውዐውደኣመት፣ተባሂሉ ዝኽበር ኣብ ቅድስት ቤተክርስትያን ካብቶም ዓበይቲ በዓላት ተባሂሎም ዝኽበሩ በዓላት ሓደ ኢዩ።ናይ ብዙሓት ኣህዛባውያን በዓላት ትጽየፍ፣ነቶም ዕለታት ግን እግዚኣብሄር ዝፈጠሮም ከምምኻኖም መጠን ብሕስረታዊ ዓይቲ ኣይትርእዮምን።ኩሉ ፍጥረት ኣብ ቅድሚ ፈጣሪ ክቡር ዕለት ኢዩ።እዚ ድማ እግዚኣብሄር ዕላማ ገይሩ ዝፈጠሮ፣ንደቂ ሰባት ተጠቀምቲ ንክኾኑ፣መንፈሳዊ ዕላምኡ ንኸካናውነሉ ኢሉ ዝፈጠሮ ፍጥረታት ብምኻኖም ኩላቶም ዕለታት ክቡራት ዕለታት ኢዮም።ኩላቶም ፍጥረታት ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ክቡራን ፍጥረታት ኢዮም።ገሊኣቶም ፍጥረታት ናጻ ፍቓድ ዝብል ስልጣን ካብ ፈጣሪኦም ስለዝተዋህቡ፣ነዛ ነጻ ፍቓድ ተጠቒሞም ኣብ ዘይምልከቶም፣ኣብ ዘይግብኦም የእዳዎም ብምእታው፣ፈጣሪ ክኾኑ ስለዝተመነዩ፣ብርእዮ ድማ ሓሶታዊ መንገዲ ንክኸዱ ብገዛእ ርእሶም ስለዝዘምበሉ፣ክብሮም ዝቐነሱ ተባሂሎም ይስመዩ።

ነዚ ቅዱስ ጴጥሮስ፣<<ኣምላኽ ነቶም ሓጢኣት ዝገበሩ መላእኽቲ፣ብመቑሕ ጸልማት ተኣሲሮም ፍርዶም ክጽበዩ ኣብ ገሃንም እሳት ደርበዮም እምበር ኣይነሓፎምን፣(2ጴጥ2,፣4)>> ብምባል፣ነዞም ዝሰሓቱ ሊቀ ርኹሳን ጽዩፍ ሳጥናኤል ዝመራሒኦም፣ኩላቶም እቶም በታ ካብ እግዚኣብሄር ዝተዋህበቶም ናጻ ፍቓድ ተጠቒሞም፣ንምኽንያት ውድቀት ዝተጠቕሙላ ፍጥረታት፣እግዚኣብሄር ከምዘይንሕፎም፣ናጻ ፍቓድ ዝሃቦም ፍርዲ ከምዝምልከቶም ፈሊጦም ኩሉ ዝገበርዎን ዝገብርዎን ብጽድቅን፣ብኩነኔን ከምዝፍረድሉ ነኸስተብህሉ እግዚኣብሄር ወትሩ እንዳነገረ ኢዩ።እዞም ናጻ ፍቓድ ማለት ድሞክራስያዊ መሰል፣ናጻ ስልጣን ብጸጋ ካብ እግዚኣብሄር ዝተመጠዎሎም ፍጥረታት፣ደቂ ሰባትን ቅዱሳን መልኣኽትን ኢዮም።ካልኦት ኩላቶም ፍጥረታ ግኡዛን ፍጥረት ስለዝኾኑ፣ዝገበሩ እንተገበሩ፣ዝፍረድሉ፣ናብ ሲኦል ዝወርድሉ ኣጋጣሚ ኣይክሰትን ኢዩ።ምኽንያቱ ህልውንኦም ድሩት ስለዝኾነ።ሰብን መላእኽትን ግን ኣይሞቱን ኢዮም።ህልውነኦም ዘይጠፍእ ሂዎት ኢዩ ዘለዎ።ምላልባሽ ካልኦት ዘይሓልፉ፣ንዘልኣለም ጸኒዖም ዝነብሩ ፍጥረታትውን ኣሎዉ፣ሰንበት፣መንግስተ ሰማያትን ካልኦት ዝተወሰኑ ኣሎዉ።ናይ መልኣኽትን ሰባትን ዘይምሕላፎም ምኽንያት ግን ሂዎቶም ጠፋኢ ሂዎት ስለዘይኮነ ኢዩ።ሰብ ስጉኡ እካ መሽሚሻ እንተተረፈት፣ነፍሱ ግን ኣይትጠፍእን ኢያ።ቅዳሴ ኣትናቴዎስ፣ንሕናስ ንሰብ ዘይትጠፍን ዘይትመዉትን ነፍሲ ከምዘላቶ ንፈልጥን ንኣምንን ኢሉ ይትንትን።

እዞም ፍጥረታት እዚኣቶም፣ናጻ ፍቓድ ተዋሂቦም ጥራይ ኣየኽተመን፣ነቲ ብነጻ ፍቓዶም ዝፈጸምዎ ግብሪ ውን ባዕላቶም ሓላፍነት ክወስድሉ ከምዝግብኦ እግዚኣብሄር ወሲኑ ኢዩ።ማንም ነባቢትን፣ሂያዊትን፣ለባዊትን ነፍሲ ዝሓዘ ፍጡር፣ንዝፍጽሞ ገበን ሓላፍነት ባዕሉ ኢዩ ዝወስዶ።ስለዚ ግቡእ መቕጻዕቲ ክወስደሉ ኢዩ።በዚ መሰረት ኣጋንንቲን መራሒኦምን ብናጻ ፍቓዶም ሓጢኣት ስለዝፈጸሙ፣ገበኖም ሓላፍነት ዝወስደሉ እግዚኣብሄር ንክኸውን ኣይንጽበይን ኢና።ኣብዚ ሕጂ እዋን፣ንሰይጣን ዘምልኹ ወገናት ኣሎዉ።ዳርጋ ኣብዛ ዓለም ቁጽሮም እንዳበዘሐ እንዳበዘሐ ይመጽእ ኣሎ።እዞም ወገናት እዚኣቶም ካብ ዘቕርብዎ ክሲ ሓደ፣እግዚኣብሄር ስለምንታይ ንሰይጣን ፈሪድዎ ዝብል ኢዩ።መሰሉ ኣይሓለዎሉን፣ሰይጣን ድላዩ ክገብር፣ድላዩ ክሓስብ ንምንታይ መሰሉ ግሂስዎ በሃልቲ ኢዮም።እዚ ንሰይጣን ዝሓለይሉ የምስል።ፈጣሪኡ እግዚኣብሄር ኢዩ፣ስለዚ ዝያዳ ደቂ ሰባት፣ዋንኡ እግዚኣብሄር ኢዩ ስለኩላቶም ፍጥረታቱ ክሓሊ ዝግበኦ።ሰይጣን ግን ብጥበቡ፣ተሓለቕቲ ናቱ ኮይኖም ከምዝትንስኡ ገይሩ ኣእምሮኦም ገዘኦ።ሰይጣን ብእግዚኣብሄር ዝተፈርደ፣እግዚኣብሄር ስለዝተጋግየ፣ኣብ ፍርዱ ስለዘቕነነ ኣይኮነን፣ኩሉ እቲ ሰይጣን ዝፈጸሞ ገበን፣ክሕተተሉ ዝግበኦ ባዕሉ ሰይጣን ስለዝኾነ ኢዩ።ገበኑ ተራእዩ፣ንንስሓ ካብ ዕለተ ሰንበት ክሳብ ዕለተ ዓርቢ ዕድል ተዋሂቡ፣ኣብዩ ኣይምለስን ኢሉ።ድሕሪኡ ናብቲ ዝዓሞቐ ጉድጛድ፣ፍርዱ ክሳብ ዝቕበል ብሞቑሕ ከምዝእሰር ተፈርዶ።ሕጂ ናይ ንስሓ ዕድል የብሉን።እዚ ንኸይምለስ ወሲኑ ኢዩ፣እግዚኣብሄር ድማ ፍርዱ ሂቡ ኢዩ።

በንጻሩ ደቂ ሰባት፣ውድቀት ኣብዝፍጽምሉ ግዜ ናይ ንስሓ ዕድል ኣሎዎም።እዛ ዕድል እዚኣ እተብቅዓላ ግዜ ግን ኣላ።ፍርዲ ምስተዋህበ፣ገሊኦም ናብ ገሃንመ እሳት፣ገሊኣቶም ድማ ናብ መንግስቱ ምስተፈላለዩ፣ሽዑኡ ናይ ንስሓ ዕድል፣ወይ ድማ ናይ ቅድስናዊ ገድሊ የለን።ኣብቲ እዋንቲ ምእንቲ ቅድስና ኢልካ ዝፍጸም ገድሊ ኣይክህሉን ኢዩ እንታይ ደኣ ኩሉ ግዜ ቅድስና ኢዩ።እቲ ዘመን ንባዕሉ መወዳእታ ዘይብሉ ቅዱስ ዘመን ኢዩ ዘለዎም።እቶም ሓጢኣን ድማ ተጣዒሶም ዝምለስሉ ዕድል ኣይክህልዎምን ኢዩ።እቲ ንዓኣቶም ዝወሃብ ዘመን ድማ፣ተጣዒስካ ምሕረት እትረኽበሉ ዘይኮነስ፣ንዘልኣለም እንዳስቆርቆርካ እንትነብረሉ ዘመን ኢዩ ክወሃቦም።እዚ በቲ ብገዛእ ፍቓዶም ዝፈጸምዎ ናይ ጽድቂ ወይ ናይ ሓጢኣት ግብሪ ዝወሃቦም ፍርዲ ኢዩ።ኣብዚ ፍርዲዚ እግዚኣብሄር ኣይተጋገየን፣ንሳቶም ድማ ዘግርምርምሉ ኩነት ኣይክፍጠርን ኢዩ።ኩሉ ሓጢኣቶም ብፍሩይ ቀለም ተወቂቡ ኣብ ቅድሚኦም ክግንጸልን ክርእይዎን ኢዮም።

ካልኦት ፍጥረታት ግን ግኡዛን ስለዝኾኑ፣ዝፈጸምዎ ግብሪ ናብ መንግስተ ሰማያት፣ወይ ናብ ሲኦል ዘእቱ ፍርዲ ኣይወሃቦምን ኢዩ።ምላልባት ኣብ ምድሪ ከም እንተመን፣ኣዝያ ምልክዕትን፣ቁመታ ክንዲ ውላድ ገመል ዝኣክል ቁመት ዝነበራ ከብቅዕ፣በቲ ዝፈጸመቶ መሕደሪ ሰይጣን ናይ ምኻን ዕሽነታ፣እግዚኣብሄር፣ነተን ነዋሕቲ መሓዉራ፣ኣብ ከብዳ ከምዝስተያ፣ነቲ ኣስተውዓሊ ኣእምሮኣ ፈጺሙ በረኻ በረኻ ከምእዘብላ ገይሩ ፈሪድዋ።እዚ ግን ንተመን መንግስተ ሰማይ ወይ ሲኦል ይምልከታ ብምኻኑ ስለዝኾነ ዘይኮነስ፣እግዚኣብሄር ሓቀኛ ፈራድነቱ ንኽገልጽ ኢዩ።

ኣብዚ ከም ኣርእስቲ ተወሲዱ ዘሎ፣ሰለስተ ዝተፈላለዩ ነጥብታት ኣብ ሓደ ረምታ ኣትዮም ሰሚሮም ኣሎዉ።ቅዱስ ዮሐንስ፣ርእሰ ኣውደኣመት ዝብላ ኢየን።ነዜአን በብሓደ ቅድስት ቤተክርስትያት እትህቦ ተናብቦ ክትንተን እንከሎ፣-

ሀ) ቅዱስ ዮሓንስ፣-

ቅዱስ ማለት፣ፍሉይ፣ክቡር፣ካብ ኩሎም ዝመዓረገ ማለት ኢዩ።ዮሓንስ ማለት ድማ፣ብርሃን፣ፍስሐ፣ደስታ፣ሓሰት ማለት ኢዩ።ቅዱስ ዝብል ናይ መዓርግ ስም ንእግዚኣብሄር ጥራይ ዝወሃብ ስም እካ እንተኾነ፣ፍቓዱ ኮይኑ፣ነቶም ንዑኡ ዘፍቅሩ፣ትእዛዛቱ ሓልዮም ከም ፍቓዱ ዝነብሩ፣ምእንቲ ክብሩ ዝነብሩን ዘገልግሉን ፍጥረታቱ ነዚ መዓርግዚ ከምዝወሃቡ ገይሩ ኢዩ።ስለዚ ቅዱስ ዮውሓንስ፣እቲ ቀቅድሚ ጎይታናን መድሓኒናን ኢዮሱስ ክርስቶስ፣ብርሃነ ብስራት ወንጌል እንዳሰበኸ፣ናይ ንስሓ ድምጺ ዘስምዕ ዝነበረ፣ቃለ ኣዋዲ፣መለኸት ናይ ንስሓ ዝሰብኽ፣ካብ ነብያት መጨረስታ፣ካብ ሃዋርያት መጀመርታ ዝኾነ ቅዱስ ሰብ ኢዩ።ካብ ጽንሰቱ ክሳብ ሰማእትነቱ ንዘሎ ታሪኽ ብሕጽር ዝበለ ክንርእዮ እንተኾይንና፣-

ክጥነስ እንከሎ፣
ብቅዱስ ጸሎት ኢዩ ተጠኒሱ፣ስድርኡ ኣዝዮም ንእግዚኣብሄር ዘኽብሩ ቅዱሳን ሰብ ሓዳር ብምንባሮ፣ወትሩ ቅዱስ ውሉድ ንክህቦም ንዘብጽሕዎ ዝነበሩ ጸሎት፣ፈጣሪኦም እግዚኣብሄር ንጸሎቶም ሰሚዑ፣ዮሓንስ ዝብሃል፣ናይ ሓጎስን ደስታን ውሉድ ክህቦም ምኻኑ ኣበሰሮም።ነዚ ቅዱስ ዳዊት፣<<ወኢተሀባእ እምኔከ ኣዕጽምትየ ዘገበርኮ በህቡእ።ወኢ ኣካልየ በመትሕተ ምድር።ወዘሂ ገበርኩ ርእያ ኣዕይንቲከ ወኩሉ ይጸሐፍ ውስተ መጽሐፍከ።(ኣዕጽምተይ ምስተፈጥራ፣ኣብ ማህጸን ኣደይ ከኣ ብጥንቃቐ ምስ ተሰርዓ፣ኣብኡ ብሕቡእ ክዓቢ ከለኹ ኣብኡ ከምዘለኹ ረኻኒ።ኣዒይንትኻ ድቂ ከለኹ ረኣያኒ፣እቲ ምዱም ዕድመይ ገና ከይጅመረ ከሎ ኩሉ ኣብ መጽሓፍካ ጽሑፍ ኢዩ።መዝ 139፣15-16)>> ኢሉ ይምህረና።ስለዚ ቅዱስ ዮውሓንስ፣ውጺኢት ናይ ቅዱስ ጸሎት ጥራይ ዘይኮነስ፣ኣብ ማህጸን ኣዲኡ እንከሎ ዝተሓረየ፣ገና ሰባት ከይሓሰብዎ እንከለዉ፣እግዚኣብሄር ግን መዲብዎ ዝነበረ ቅዱስ ኣቦ ምንባሩ ክዝንጋዕ የብሉን።

ልደቱ ለቅዱስ ዮውሓንስ መጥመቕ፣-

ተዓጺዩ ንዝነበረ ኣፉ ኣቡኡ ከፊቱ፣ኣብ ጥንሰቱ ነተን ወትሩ ንኽውለድ ዝጽልያ ዝነበራ ከናፍር ናይ ኣቡኡ ካህን ዘካርያስ፣ክትወልድ ኢኻ ዝብል ብስራት ምስተዋህቦ ንምእማኑ ስለዝተሸገረ፣ኣፉ ከምዝዕበት ተገብረ።እቲ ዝተጸንሰ ናይ ሱባኤ ህጻን ምስተወልደ ግን ከምቲ ቅዱስ ስርዓት ዝእዝዞ፣ኣብ ግዝረቱ ኣፍ ኣቡኡ ካህን ዘካርያስ ከምዝኸፍት ተገብረ።ምኽፋት ጥራይ ዘይኮነ ከኣ ከም ብዙሓት ኣቡታቱ ነብያት ኮይኑ፣ሰፊሕ ምስጢራዊ ትንቢት ተናገረ።ካብቲ ትንቢታቱ፣<<ወኣንተኒ ህጻን ነቢየ ልዑል ትሰመይ፣እስመ ተሐውር ቅድመ እግዚኣብሄር፣ኣንታ ህጻን ነብይ ናይቲ ልዑል ክትስመ፣መንገዲ እግዚኣብሄር ድማ ክትጸርግ ኢኻ።ከመ ትሀቦም ለኣሕዛብ ያእምሩ መድሐኒቶሙ።ንኣህዛብ ፍልጠት ሓቂ ናይ ድሕነት ፍልጠት እትሰብኽ ክተውን ኢኻ ኢሉ ተነበ።ኣብ መወዳእታ፣ወልህቀ ሕጻን ወጸንዐ በመንፈስ ቅዱስ፣እቲ እቲ ህጻን ዓበየ፣ብመንፈስ ቅዱስ ከኣ ደልደለ ይብል።(ሉቃ1፣80) >>ኣብዚ ቁልጭ ኣቢሉ፣ነቲ ኣብ በረኻ ከም ባሕታዊ ኮይኑ ዝነበሮ ዝነበረ ናይ ቅድስና ሂዎት ካብ ፍላሜኡ ክሳብ ፍጻሜኡ፣ኣተዓባብያ ናይ ቅዱስ የውሃንስ መጥመቕ ከመይ ከምዝነበረ ነጊሩና ኣሎ።

መወዳእታ ሂዎት ቅዱስ ዮሓንስ መጥትምቕ፣-

ኣብ መበል ዓሰርተ ሓሙሽተ ዓመት መንግስቱ ንጢባርዮስ ቄሳር፣እዚ ማለት ኣውጎስጦስ ቄሳር ኣብ መበል 42 ዓመተ መንግስቱ ክርስቶስ ኢዮሱስ ተወልደ፣መወዳእታ ንግስትነት ናይ ኣውጎስጦስ ቄሳር 56 ዓመት ኢዩ።ድሕሪኡ ጢባዮስ ቄሳር ዝባህል ነጊሱ 15 ዓመት ምስ ገበረ፣ኣብቲ እዋንቲ ጲላጦስ ጴንጤናዊ ኣብ ምድሪ ይሁዳ ገዛኢ ንኽከውን፣ሄሮስ ኣብ ገሊላ ንጉስ ክኸውን፣ፊልጶስ ሓው ኢጡርያስን ኣብ ዓዲ ጥራያኮዶስን ሽሞኛ ክኸውን፣ሓናን ቀያፋን ሊቃነ ካህናት ክኾኑ ኣብ ዝተሸሙሉ ግዜ፣ቅዱስ ዮውሃንስ መጥመቕ ካብ ብሕትውናዊ ሂዎት ናይ ገዳም ናብቶም ህዝቢ ኣምላኽ ክንሶም ብግብሮም ምስ ኣህዛብ መሲሎም ዝነበሩ እስራኤላውያን መጸ።መጺኡ ስለ ግላዊ ክብሩ ዘይኮነ ሰቢኹ፣ስለክብሪ እግዚኣብሄር፣ስለድኻማቶም፣ስለምሕረት ኣምላኽ፣ዘመነ ኩኔነ ከም ዘኽተመ፣ኩሉ ዝናሳሕ ሰብ መንግስቲ ኣምላኽ ንኽኣቱ ዕድል ከምዝተኸፍተሉ፣ኩሉ ንስሓ ቅዱስ ንስሓ ጥራይ ይኹን እምበር፣ከምቶም ዝሓለፉ፣ጽድቅና ከም ጨርቂ መርገም ኮነ ኢሎም ዝጭርሕዎ ዝነበሩ ቅዱሳን፣ሕጂ ግን ታሪኽ ኩነኔ ከምዘብቀዐ ኣወጀሎም።ክሳብ ዕለተ ዕረፍቱ ድማ ነዚ ኣዋጅ እዚ እንዳሰበኸ መጸ።ኣብቲ ንሱ ዘጠምቐሉሉ ዝነበረ ግዜ፣ክርስቶስ ኣብ ከባቢ 30 ዘመኑ ኣቢሉ ምስ ኮነ ክጥመቕ ናብ ዮሓንስ መጥመቕ መጸ።እዚ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ፣ሓቀኛ ልደት ናይ ክርስቶስ፣ኣውገስጦስ ቄሳር ምስ ነገሰ ኣብ መበል 42 ዓመተ ንግስነቱ ኢዩ ክርስቶስ ተወሊዱ።ቅዱስ ቄርሎስ ኣውጎስጦስ ቄሳር ካብ ዝነግስ 18 ዓመት ምስገበረ ክርስቶስ ተወሊዱ ይብል።

እዚ ክብል እንከሎ፣ኣውጎስጦስ ቄሳር ንጉሰ ነገስታት ተባሂሉ ካልኣይ ሽመት ካብ ዝረኸበላ ዓመት ስለዝቖጸረ ኢዩ።እዚ ድማ ኣብ መበል 24 ዓመተ ንግስነቱ ኢዩ ረኺብዋ።18ዓመት ምስ 24 ተደሚርናዮ 42 ዓመት ይኾውን።ክርስቶስ ብዘመነ መንግስት ኣውጎስጦስ ቄሳር ኣብ መበል 42 ዓመተ ንግስነቱ ተወልደ።ድሕሪ 30 ዓመት ማለት ጢባርዮስ ቄሳር ነጊሱ 15 ዓመታት ምስ ገበረ፣ብኢድ ዮውሓንስ መጥመቕ ክጥመቕ ናብ ማይ ዮርዳኖስ መጸ።ስለዚ ቅዱስ ዮውሓንስ መጥምቀ መለኮት ዝብል ናይ መዓርግ ሰም ተወሰኸሉ።መለኮት ኣይተሓዝን ኣይጭበጥን፣ኣይሕቆፍን ኢዩ።እቲ ብኢድ ዮውሐንስ ዝተዳህሰሰ፣ዝተታሕዘ፣ዝተጠመቐ ከኣ መለኮት ዝተፈልዮ ስጋ ጥራይ ኣይኮነን።ስጋን መለኮትን ዝተዋሃሃድዎ ሓደ ወልደ ኣምላኽ ኢዩ።ስለዚ ዮውሃንስ መጥመቕ፣ኣብ ማህጸን ኣዲኡ እንከሎ፣ብሓጎስ ንፈጣሪኡ ምስጋንኡ ኣቕረበ፣ኣብ ማይ ዮርዳኖስ ድማ ብኢዱ ክጥመቕ ኣምላኽና ፈቐደ።

ኣብ መወዳእታ ስብከተ ዮውሃንስ ምስ ናይ ቅዱስ ኤልያስ ዝመሳሰ ብምንባሩ፣ነቲ ኣብ ገሊላ ገዛኢ ክኸውን ተሸይሙ ዝነበረ ሄረዶስ ንሰይቲ ሓውካ ከተእቱ ኣይትኽእልን ኢኻ ኢሉ ስለዝገንሖ ተቐይሙ ኣእሰሮ።ድሕሪኡ ዕለተ ልደቱ ከኽብር፣ብዙሓት ዕዱማት ኣብ ዝገበረሉ ግዜ ድማ ጛል ሓዉ ብዘቕረበቶ ፍሉይ ትልሂታዊ ሳዕስዒት ስለዝተመሰጠ ክሳብ ፍርቂ መንግስቱ ክህባ ምኻኑ መብጽዓ ኣተወላ፣፣ንሳ ድማ ካብ ኣዴኣ ብዝረኸበቶ ምኽሪ ርእሲ ዮሓንስ መጥምቕ ቆሪጹ ከምጻላ ኣዘዘቶ።እዚ ሰብኣይ፣ንዮውሐንስ መጥምቕ ብልቡ ከም ጻድቕ ሰብ ገይሩ ይሓስቦ እካ እንተነበረ፣ብሰንኪቲ ኣብ ጛይላን ሳዕስዒትን ዘለዎ ዝንባሌ ግን ክሳብ ርእሲ ናይቲ ቅዱስ ንኸሰይፍ ድሕር ከምዘይብል ገበሮ።በዚ መሰረት ድማ ብዕለተ ክልተ መስከረም ርእሲ የውሐንስ መጥቕመ ተሰየፈት።እዚ ኩሉ ዝተረኽናዮ ታሪኽ  ቅዱስ ዮሓንስ ርእሰ ዐውድኣመት፣እንታይ ኢዩ ትርጉሞ ንዘለና ኣፍልጦ ንምፋሕ ኢዩ።

ለ) ርእሰ፣-

ርእሰ፣ኣርእስቲ፣ጅማሬ፣መጀመሪ፣መፈለሚ፣መጀመርን መፈጸምን፣ናይ ኩሎም ርእሲ ኮይኑ ዘጠቓልል ብዝብል ትርጉም ይዝርዘር።ርእሰ ኣድባራት፣ርእሰ መካናት፣ርእሰ ጽሑፋት፣እዚ ርእሲ ዓድታት፣ርእሲ ከተማታት ኣርእስቲ ጽሑፋት ወዘተ ንምዝርዛር እንጥቀመሉ ግእዛዊ ስም (Substantive) ኢዩ።ብዙሓት በዓላት ኣሎዉ፣ናይ ኩላቶም በዓላት መጀመሪ ርእሲ ዝኾነ ግን ዮሓንስ ኢዩ፣ንምባል ኢዩ።ርእሲ ከምንፈልጦ፣ናይ ኩላቶም ሓሳባትና ውህላሌን ፍጻሜን ኢዩ።ፍጻሜታትና ውጽኢት ናይ ሓሳባትና ኢዮም።ወይውን ብኻልእ መንጽር፣ኩላቶም ግብርታትና ርእሰ ጥንቶም ኣብ ርእስና ኢዩ።ኢድ ክትንቀሳቐስን ዘይክንትቀሳቐስን ጅማሬኣ ኣብ ርእሲ ኢዩ።እግሪ ክትከይድ፣መልሓስ ክትዛረብ፣እዝኒ ክትሰምዕ፣ልቢ ከስተውዕል ዝእዝዝ ኣማሓዳሪ ናይ ሰብነትና ርእስና ኢዩ።እግዚኣብሄር ድማ ርክቡ ነዛ ኣማሓዳሪት ዝኾነት ክፋል ኣካላትና ኢዩ ዝደሊ።ሓንጎል ናይ ወድሰብ ኣስተብሃልን ኣስተውዓልን ኮይኑ ኢዩ ተፈጢሩ።ስለዚ ርእሰ ሽሞኛ ኮይኑ፣ናይ ኩሎም ፍጻሜታትና ቀላሲ ኮነ። ኣብ ሃይማኖታዊ ፍጻሜታትና፣ርእሰ ጅማሬኦም ኩላቶም ካብዛ ዕለት እዚኣ ማለት ካብ በዓለ ዮሓንስ መጥመቕ ኢዮም ዝጅመሩ።

ቅድስት ቤተክርስትያን ርእሰ ኢላ እትሸሞም ክስተታ ኣሎዉ።ንኣብነት፣ርእሰ ሊቃነ ጳጳሳት፣ናይ ሊቀ ጳጳሳት ሽሞኛ፣ርእሰ ኣድባራት፣ናይ ኩለን ኣድባራት ርእሲ ደብሪ ዝኾነት ዝበሃሉ ኣሎዉ።ብኻልእ መንጽር፣ርእሰ ዐንቀጽ ( The title of the paragraph), መበገሲ ሓሳባት፣ጅማሬ ሂዎት (The starting of life) ወዘተ ዝብሉ ኣብ ቃንቃና እንጠቀመሎም ግልጸታት፣ብጋሴ ሓሳባቶም ንምግላጽ ርእሰ ዝብል ኣንቀጽ ንጥቀመሉ ህሞት ኣሎ።ኣብ ቅድስት ቤተክርስትያን ዝኽበሩ ቅዱሳን በዓላትን፣ቅዱሳን ዕለታትን ብዙሓት ኢዮም።እዚኣቶም ዕላምኦም ንምንታይ ኢዩ እንተ ኢልና፣ኣብቲ ዕለት'ቲ ጣዖት መታን ክኸብር ኣይኮነን።ወይውን እግዚኣብሄር እንትዳተጸየፎ እንከሎ ኣንጻር ኣምላኽ ዝግበሩ ኣይኮኑን።ጀማሪኦም እግዚኣብሄር ኢዩ፣ ሽዱሽተ መዓልታት ግብረ ፈጣርነቱ ምስ ፈጸመ ነታ ሻብዐይቲ ዕለት ግን ካብ ኩለ ኣኽቢሩ ቀዲስዋ ወዓለ።ነቶም ሕጋጋቱ ክሕልዉ ኢሉ ዝፈጠሮም ፍጥረታት ድማ ክሕልዉዋን ከኽብርዋን ከምዘለዎም ኣዘዘ።ቅዱሳን መላእኽቲ ንዓኣቶም ኩሉ መዓልቲ ሰንበቶም ኢዩ፣ንዓና ነዞም ኣብ ምድሪ ዘለና ግን ንዝተፈላለየ ቅዱስ ዕላማ፣እግዚኣብሄር ካብ ኩላቶም ዕለታት ዕለታት ፈሊና ከነኽብር፣ነቲ እቲ ኣብቲ ዕለት እቲ ከቢሩ ዝውዕል ድማ እግዚኣብሄር ክኸውን ከምዝግበኦ ኣዘዘ።ካብቶም 10 ትእዛዛት ተባሂሎም ዝጥቀሱ ናይ ፈጣሪ ትእዛዝ ንሰንበት ኣኽቢርካ ክትቅድሳ ከምዘለካ ዘዘኻኽር ተሪር ትእዛዝ ኢዩ።ንሰንበት ዝሰዓረ ሰብ ንስሓ ይግበኦ ኢዩ።ሰንበት መዓልቲ ረኺሱ ዝወዓለ ጥራይ ዘይኮነስ፣ግላዊ ግብሩ ጥቕማ ጥቕሚ ክኣሪ ዝወዓለ ከይተረፈ ንስሓ ክኣቱ ከምዝግበኦ እግዚኣብሄር ኣዘዘ።ዘጽ20፣8 ብፍሩይ ቃል ኣስፊርዎ ኣሎ።ንሕና ደቂ ሰባት ድኹማት ስለዝኾንና ንብዙሓት ክቡራን በዓላት ከምቲ ዝግባእ ዘይዘከርናሉ ግዜ እንዳበዘሐ ይመጽእ ኣሎ።እዚ ኩሉ ጉድለትዚ ግን መዓልታዊ ንስሓ ዘድልዮ ፍጻመ ኢዩ።ናይዞም ኩላቶም ዐውደኣመታት ርእሰ ጅማሬኦም ካብ በዐለ ዮውሐንስ መጥመቕ ኢዮም ዝጅምሩ።

ሐ) ርእሰ ዐውደኣመት እንታይ ማለት ኢዩ፣-

ርእሰ ዐውደኣመት፣ብእብራይጥን ጽርእን፣ኤታንየም ይብልዎ።ኤታንየም ማለት መሰረት፣ጥንተ ወርሒ፣ጥንተ ዓመት፣ጅማረ ናይ ኩሉ ፍጥረት፣ጥንተ ዕለታት ዝብሉ ትንታኔታት ይህብሉ።ቅድስት ቤተክርስትያን ርእሰዐውደኣመት ኢላ በዓለ ዮውሓንስ መጥመቕ ትጠቕሶ።ኩላቶም ቅማሬ ናይ ዕለታት ካብ ዮውሓንስ ወይ ካብ ሓደ መስከረም ይጅምሩ ንምባል ኢዩ።ብዙሓት ቅዱሳን ብዓላት ክበዓሉ እንከለዉ፣ናይቲ ግዜቲ ፍጻሜ ታሪክ መበገሲ ኣሎዎ።ንኣብነት፣ልደቱ ናይ ጎይታትናን ኣምላኽናን መድሓኒናን ኢዮሱስ ክበዓል እንከሎ፣እቲ ዕለተ ልደት ኣበየናይ ዘመን ከምዝተፈጸመ፣ኣብቲ ግዜቲ ዝተፈጸሙ ኩነታት እንታይ ኢዮም።ሕጂኸ ምስቲ በዓል ዝመዛዘን መጽሓፍ ቅዱሳዊ ነገራት እንታይ እንታይ እንዳገበርና ክነብዕሎ ይግበኣና ንዝብል፣ኩላ እታ ሽዓኣ ዕለተ ልደቱ ኢያ ትምልሰልና።ጛሶትን መልኣኽትን ሓቢሮም ከምዝዘመሩ፣ኣብ ልደት ዝወሃብ ስብሀታትን ውዳሴታትን ምስ ናታቶም ዝመሳሰል ኢዩ።ኣብ ልደት ዝወድቕ ቅኔ ንዑኡ ዝትንትን ኢዩ።ኣብቲ በዓለ ልደቱ ዝወሃብ ስብከት፣ንዑኡ ኣነጻጺርካ ኢዩ ዝወሃብ።ኣብ ስቕለቱ፣ኣብ ትንሳኤኡ፣ኣብ ዕርገቱ ንዘሎዉ በዓላትውን ክበዓሉ እንከለዉ፣ምስቲ ናይጥንቲ ፍጻሜ ተመዛዚኖም ኢዮም ዝከናወኑ።

በዓለ ማርያም፣ጽንሰታ፣ልደታ፣ፍልሰታ፣ዕርገታ ከምኡውን ናይ ዝተፈላለዩ ቅዱሳን ዝግበር ዕለተ ዝኽሮም፣ጅማሬኡ እቲ ስለእግዚኣብሄር ኢሎም ዝሓለፍዎ ክርስትናዊ ገድሊ ብኣስተንትኖ ሕልና ኮይንካ ብምሕሳብ፣እግዚኣብሄር ድማ ድኹማት እካ እንተኾንና፣ከምቲ ናታቶም ገድለ ቅድስና ንምምባር ክሕግዘና ብጸሎት ንምሕታት ኢዮም ዝበዓሉ።ስለዚ ጅማሬኦም ዕለት ወርሒ ኣሎዎም ማለት ኢዩ።ናይ ኩላቶም መዓልታት ጥቕሉል ስሞም ዕለታት ይበሃሉ፣ናይ ኩላቶም ሰሙናት ጥቕሉል ስሞም ሰሙን ይበሃሉ፣ናይ ኩላቶም ኣዋርሕ ጥቕሉል ስሞም ወርሒ ይበሃሉ፣ናይ ኩላቶም ዓመታት ጥቕሉል ስሞም ዓመት ይበሃሉ።ከምኡ እንዳበሉ፣ጥንተ ዐበቅተ፣ዐበቕተ ወዘተ ተባሂሎም ይዝርዘሩ።ሰሙን ሽዱስተ መዓልታት ትሕዝ፣ወርሒ  ኣርባዕተ ሰሙናት ትሕዝ፣ዓመት12ኣዋርሕን 5 መዓልትን ትሕዝ።ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዕለታት ናይ ሓንቲ ዓመት፣ወድ ሰብ በረኸት ስለዘገድሶ፣ኩላቶም ዕለታት ንደቂ ሰባት ጠቐምቲ ንኽኮኑ ዝተፈጥርሉ እካ እንተኾኑ፣መዓልታት ፈፈልዩ ንኣምላኹ ዝዝክረሉ ዕለት ንኽህልዎ ግን ተፈቒድሉ።ንኹላቶም ዕለታት ጅማሬኦም ግን እታ ናይ መጀመርያ ዕለት ናይ ሓንቲ ዓመት ኢያ።

ብዛዕባ ዓመታት ዝተበጽሐ ጅማሬያዊት ዕለት ካብ ዝተፈላለዩ ዓይነታት ደቂ ሰባት፣፠፠፠፠ 2ይ ክፋል ይቕጽል
ወስብሀት ለእግዚኣብሄር

በእንተ ስርዐታ ለቅድስ ቤተክርስትያን፣2ይ ክፋል

በስመ ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሀዱ ኣምላክ ኣሜን።
1ቆሮ 1፣40  ግናኸ ኲሉ ብስርዓትን በጋባብን ግበርዎ።

፨ ዓይነታት ቤተክርስትያን፣-
ብመጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ብዙሕ ዓይነታት መሕደሪ ኣምላኽ ኣሎ።ካብኣቶም ግን ሰለስተ ዓይነታት ቤተክርስትያን ክንጠቅስ ኢና።ቤት ማለት መሕደሪ፣መምበሪ፣መውዓሊ ማለት ኢዩ።ክርስቶስ ኣምላኽና ንኽሓድረሉ ፍቓደኛ ዝኾኑ፣ሰስተ ዓነታት ቤታት ኣሎዉ።እዚ ክብሃል እንከሎ፣ንእግዚኣብሄር ውሱን ኣካል ሂብና ዘነኣኣስናዮ ከይመስለና።ከምቲ ሰይጣን ንመንቀኝነት ንምርካብ መሕደሪ ደልዩ ንተመን ዝመረጸ፣እግዚኣብሄር ድማ፣ሰባት መታን ክባረኹ መሕደሪ ይደሊ።ከምቲ ሰይጣንን ክፏኣት መናፍስትን መሕደሪ ዝደሉ እግዚኣብሄርውን መሕደሪ ደለየ።እዚ ከኣ ባዕልና ብፍታውና ኣብዚ ሕደር፣ኣብዚ ግን ኣይትደልዮን ኢልና ንፈጣሪ ንእዝዞ ዘይኮነስ፣ባዕሉ ብፍታዉ ኣብዚ ክሓድር ይፈቱ ኢየ፣ኣብዚ ግን ኣይደልን ኢየ ኢሉ ብዝኣዘዞ መሰረት ኢዩ።ስለዚ ንሱ ክሓድረሉ ኢየ ኢሉ ዝኣዘዞ ክንምንቁሶ ኣይከኣልን፣ንሱ ንከይሓድረሉ ዝወሰነሎም ድማ ባዕልና ኣብዚ ሕደር ኢልና ከነገድዶ ኣይከኣልን።ንሱ ዝኣዘዞ ክንፍጽም ፍጡራዊ ግዴታና ስለዝኾነ ኢዩ።

1.ህንጻ ቤተ ክርስትያን፣-

እግዚኣብሄር መንፈሱ ካብ ዓጽሚ ቅዱሳን ኣይርሕቕን ኢዩ።2ይ ነገስት 13:21 ኤልሳዕ ንምዉት ብዓጽሙ ከተንስእ ንርኢ።ኣብዚ ንሓይሊ ሞት ኣድኪሙ ነታ ከይዳ ዝነበረት ነፍሲ ናብ ስጋቲ ሬሳኣ ከምትምለስ ዝገበረት ብስጋ እትረአ ዓጽሚ ኤልሳዕ እካ እንኾነት፣ኣብ ውሽጣ ተደቢቑ ብረቂቕ ሓይሊ ዝዓየየ ግን እግዚኣብሄር ኢዩ።ኣግዚኣብሄር ንጫማን ክዳንን ጽላሎትን ቅዱሳን ከይነዓቐ ብኡኡ ገይሩ ብዙሕ መንፈሳዊ ሓይሉ ክገልጽ ይኽእል ኢዩ።ካህናት እግዚኣብሄር ብየእጋሮም ረጊጾም ንማይ ዮርዳኖስ ደው ኣበሉዎ፣(ኢያሱ 3:15)፣ቅዱስ ጴጥሮስ ብጽላሎቱ ገይሩ ብዙሕ መንፈሳዊ ሓይሊ እግዚኣብሄር ገለጸ።( ግብ 5፣15) ቅዱስ ጳውሎስ ብክዳኑን መኣረምይኡን ገይሩ ብዙሕ ተኣምር ገለጸ።ግብሪ ሃዋርያት 19:12) ፣ቅዱስ ኖህ ናብ መርከብ ክኣቱ እንከሎ ዓጽሚ ቅዱስ ኣቦና ኣዳም ሒዙ ኣተወ፣ኣብዚ እምበኣር  እግዚኣብሄር ንዓጽሚ ቅዱሳን ንብዙሕ መንፈሳዊ ነገራት ከምዝተተቐመሉ ንርዳእ።

ምሳሌኡ፣-
ዓጽሚ ቅዱሳን ከም ታቦት፣መርከብ ኖህ ድማ ከም ቤተክርስትያን ይምሰል።ኣብታ መርከብ ብዙሓት ዓይነት ፍጥረታት ከምዝደሓኑ፣ኣብ ቤተክርስትያን ድማ ብዙሓት ነፍሳት ብሓይሊ እግዚኣብሄር ይሕከሙ።

ሀ) ታሪኽ ኣመሰራርታ ህንጻ ቤተክርስትያን፣-

ገለ ገለ ድኻም ዝተመልኦም ሰባት ኣምልኻ ኣብ ኩሉ እንድዩ ዘሎ፣ህንጻ ምህናጽ ንምንታይ ኣድለየ፣ዝብሉ ኣልዕዉ።እወ እግዚኣብሄር ኣብ ኩሉ ኣሎ።ንሱ ኣሽንካይዶ ኣብዛ ምድሪ ህልውኑኡ ውሱን ክኸውንሲ ኣብ ሲኦል ከይተረፈውን ኣሎ። <<መዝ 139፣8 ንሰማይ እንተ ደየብኩ፣ ንስኻ ኣብኡ ኣሎኻ፣ መንጸፈይ ኣብ ሲኦል እንተ ኣንጸፍኩ፣ እንሆ፣ ንስኻ ኣብኡ ኢኻ።)

ስለዚ እግዚኣብሄር ህልውንኡ ምሉእ በኩሉሄ ኢዩ።ግን ንዑኡ ዘድልዮን ዝሕበኣሉን ቦታ ስለዘዎ ዘይኮነስ፣ደቁ ብሓደ ተኣኪቦም፣ስርዓቱ ዝሓለወ ብሕጉ ዝተማልአ ቤት ክህልዉሉ  ይደሊ።እዚ ከኣ ካብ ድሌታት ደቂ ሰብ ኣብ ሕልነኦም ስለዘሎ ዘዝለመንዎ ንሱ ድማ ቅድሚኦም ሓሊፉ ይጸንሕ።እምበኣር ኣብ ሲኦል ስለዘሎስ ኣብኡውን ኣምልኾ ኣሎ ምባል ይከኣል ድዩ፣ኣይኮነን።ስለዚ እዛ ንሕና እንሃንጻ ህንጻ ኣምልኾ ዝፍጸመሉ፣መስዋእቲ ዝቀርበሉ፣ምሕረት ኣምላኽ ዝሕፈሰሉ ህንጻ ክህሉ ይደሊ ኢዩ ኣምላኽና።

ለ) ቀዳመይቲ ህንጻ ቤተክርስትያን፣ደብተራ ኦሪት ትበሃል ነይራ፣-

እዛ ደብተራ ኦሪትዚኣ ተንቀቓሳቓሲት ዱንካን ነይራ።ኣብ ዘመነ ሕገ ልቦና ደቂ ሰባት መስዋእቲ ንምቕራብ ፍሉይ ቦታ ፈልዮም የዕርጉም ከምዝነበሩ፣ቅዱስ ኖህውን ከም ኣቦታቱ ድሕሪ ማይ ኣይሂ መስዋእቲ ንኸቕርብ ቦታ ከምዝፈለየ፣ህዝቢ እስራኤል ድማ ንፈጣሪኦም ዘምልኽሉ ቦታ ንደብተራ ኦሪት ሰረትዋ።እዚ ድማ ብትእዛዝ ፈጣሪኦም ኢዩ።ንፈርዖን ንህዝበይ መስዋእቲ ከቕርቡለይ ሕደጎም ከምዝበሎ፣ካብ ግብጺ ክሳብ እስራኤል ንዘሎ ጉዕዞ ቴንዳን፣ጨርቅን ሰሪሖም ኣብ ዝኸድዎ እንዳተኸሉ፣ጽላት በታ ሙሴ ዝሃቦም መሰረት መስዋዕቲ እንዳዕረጉ ኣምልኽኦም ይፍጽሙ ነበሩ።እዚኣ ድማ ካብ ካልእ ቦታ ፍልይ ዝበለት፣ብመንፈሳዊ ስርዓት ዝወቀበትን ነይራ።(ዘህልቍ 4:28 ንመልከት) 

ሐ)ቀዋሚት ቤት መቕደስ፣- 

ድሕሪኡ ደቂ ሰባት ሕልነኦም ቆዋሚት ቤተ መቕደስ ክትህሉ ወቐሶም እሞ እግዚኣብሄር ድማ ብሓጎስ ተቐበሎ።ኣብዚ ብፍቓድ ሰባት እምበር፣ብፍታው እግዚኣብሄር ኣይኮነን ንምባል ኣይኮነን።ኣብ ሕልና ደቂ ሰባት ኣትዩ ዝወቅስ እግዚኣብሄር ኢዩ።ስለዚ ንባዕላ ነታ ቅዱስ ዕዮ ንዘይምዕያያ ከምትውቀስ ዝገበረ እግዚኣብሄር ኢዩ።ኣብሊጹ ድማ ደገፎም።እረ ክሳብ ምስጢረ ስጋዌ ብራኢ ከምዘማዕድዉ ገበሮም።ቅዱስ ዳዊት ዘማሪ፣ << መዝ 131፣2-5 ንሱ ንእግዚኣብሄር ከም ዝመሐለ፣ ቦታ እግዚኣብሄር፣ መሕደሪ ነቲ ናይ ያእቆብ ስልጡን ክሳዕ ዚረክብሲ፣ ብሓቂ ናብ ድንኳን ቤተይ ኣይኣቱን፣ ኣብ መንጸፍ ዓራተይ ኣይድይብን፣ ነዒንተይ ድቃስ፣ ንዀበሮ ዓይነውን ሰለምታ ኣይህብን፣ ኢሉ። ነቲ ናይ ያእቆብ ስልጡን ከም እተመባጽዔ፣ ዘክረሉ።>> እንዳበለ  ህንጻ ቤተ መቕደስ ንምስራሕ ማዕረ ክንደይ ባህጊ ከምዘለዎ ተመልኪቱ፣እግዚኣብሄር ግን ስለስጋዊት ልደቱ ከምዝርኢ ገይርዎ።ብዛዕባ ምስጢረ ስጋዌ ማለት ኢዩ።<< ናሁ ሰማዕናሁ በኤፍራታ፣ወማህደሮ ለኣምላክ ያዕቆብ እንተይእቲ ቤተልሄም ዘሐረያ ኣማኒኤል ይትወለድ ውስቴታ>> ውዳሴ ማርያም ዘሓሙስ፣ካብ መዝሙር 132፣3 ወሲዱ ይገልጸልና።ስለዚ ዳዊት ዘማሪ ብዛዕባ ህንጻ ቤት መቕደስ እንክሓስብ፣እግዚኣብሄር ግን ስለ ኣምላኽ ሰብ ዝኾነሉ ምስጢር ገለጸሉ።ምኽንያቱ እግዚኣብሄር ልዕሊቲ ንሓስቦ ኢዩ ዝሓስበልና።

መ) ነታ ቀዋሚት ቤተ መቕደስ መን ሃኒጹ ጀመራ፣-

እንተኾነ ግን ዳዊት የእዳዉ ብደም ጨቅየን ስለዝነበራ፣ብደመኛዊት ኢድ ቤት መቕደስ ክትስራሕ ስርዓት ቤተክርስትያን ከምዘይኮነ ንኽምህሮ፣ናብ ወዱ ሰሎሞት ኣተሓላለፋ።ስለዚ ቅዱስ ስለህንጻ ቤትመቕደስ ሓሰበ፣ክሃንጻ ዝተፈቕደሉ ግን ንቅዱስ ሰሎሞን ኢዩ።እግዚኣብሄር ንዳዊት ምኽእልኡ ካልእ ዘይተጸበዮ ዓቢ ራኢ ኣበሰሮ፣ንሰሎሞን ብዛዕባ ምስጢረ ስጋዌ ከይገለጸ ድማ ዓቢ ህንጻ ቤት መቕደስ ብስርዓትን ሕግን ክሃንጽ መሃሮ።ነዛ ቤት መቕደስ ሰሪሑ ምስ ወደአ ድማ ብኣእምሮ ደቂ ሰባት ዘይምዘን መዝገበ ጥበብ ንሰሎሞን ተዋህበ።እዚ ጥበብዚ ንምንታይ ክኸውን ኢዩ ተዋሂብዎ።ቤትመቕደስ ከምቲ ኖርማል ገዛና ዘይምኻኑ፣ብመንፈሳዊ ስርዓት ዝማሕደር፣ህዝቢ እስራኤል ኖርማል ህዝቢ ከምቶም ኣህዛብ ዘይምኻኖም በንጻሮም፣ሕግን ስርዓትን ናይ ፈጣሪኦም ሓልዮም ዝኸዱ ምኻኖም ንምንጋር፣እግዚኣብሄር ንሰሎሞን ዓቢ ጥበብ ሃቦ።  1ይ ነገስት 5:12

ወስብሀት ለእግዚኣብሄር።

3ይ ክፋል ይቕጽል

በእንተ ስርዐታ ለቅድስት ቤተ ክርስትያን፣ 1ይ ክፋል

1ቆሮ 1፣40  ግናኸ ኲሉ ብስርዓትን በጋባብን ግበርዎ።

በስም ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሀዱ ኣምላክ፣ኣሜን።

ኣብዛ ዓለም ዘሎ ስጋዊ ይኹን መንፈሳዊ ኩሉ ብስርዓት ዝወቀበ ኢዩ።  ንፖሎቲካዊ፣ሳይንሳዊ፣ሎጆስቲካዊ፣መንግስታዊ፣ሕክምናዊ፣ሙዚቃዊ፣ባህላዊ፣ሕርሻዊ ወዘተ ንዘሎ ምክዋን ነናቱ ንዑኡ ዝሰማማዕ ንዑኡ ዘካይድ ስርዓት ኣሎዎ።ኣብዛ ዓለም ዘሎ ፍርያት ብፍላይ ካብ ኢድ ሰብ ተሰሪሖም ዝተኻዕበቱ፣ምንጮም ብስርዓት ዝወቀቡ ኢዩ።ንኹሉ ዝግበር ንኽግበር፣ስርዓት የድልዮ።ኩሉ ነናቱ ዝሰማምዖን ዝመጣጥኖን ስርዓት ኣሎዎ።

ቤተ ክርስትያን ረቂቕ ኣገልግሎት ዝከናወነላ፣ረቂቕ ውጺኢት ድማ ዝሕፈሰላ፣ምስ ረቂቕ እግዚኣብሄር ርክብ ዝፍጸመላ፣ካብቲ ሰማያዊ እግዚኣብሄር ድማ ረቂቕን ንሕልና ዝምችእን ንነፍሲ ዘጉስዕን መንፈሳዊ መኣዲ ዝእንገደላ ስፍራ ኢያ።እቶም ንዓኣ ዘፍቅሩ ኩላቶም ምስቲ መርዓዊ ንምርኻብ ስለዝግስግሱ፣ሕልነኦምን ልቦኖኦምን ወትሩ ኣብ ናፍቖተ እግዚኣብሄር ይርከብ። << መዝ 61፣1>> ዕላምኦም ንዑኡ ረኺብካ፣ምስኡ ምምባር ካብቲ ፈጣሪኦም ድማ ሰማያዊ ኣቡኦም፣ናይ ጸጋ ኣቡነተ ፍቕሪ ቀሚሶም ንምሕፋስ ኢዩ።

<< መዝ 92፣1 ይሄይስ ተኣምኖ በእግዚኣብሄር፣ወዘምሮ ለስምከ ልዑል።ወነጊረ በጽባሕ ምሕረትከ።>> ንእግዚኣብሄር ምምስጋን ሰናይ ኢዩ፣ኦ ልዑል እግዚኣብሄር ንኽብርኻ ምዝማር ሰናይ ኢዩ። እንዳበሉ ነቲ ጸዊዖም ዘይጸግብዎ ፈጣሪኦም ካብተን መገብቲ ናይ ምሕረት ኣእዳዉ ምሕረት ክምጠዋ ይሕቆፎኦ።

እምበኣር፣ንኹሉ ስርዓት ከምዘድሊ፣ንቤተክርስትያን ከኣ ስርዓት ኣድለያ፣፣ናይ ቤተ ክርስትያን ስርዓት እግዚኣብሄርን ሰብን ዝራኸብሉ ስርዓት ማለት ኢዩ።ፍጡርን ፈጣርን ፈጣሪ ምሕረቱ ከፍስስ፣ፍጡር ምሕረት ክሓፍስ፣ፈጣሪ ኣቤት ኢሉ ጸሎት ክሰምዕ፣ፍጡር እግዚ ኦ ተሳህለነ፣ኢሉ ጽምጹ ከስምዕ፣ፈጣሪ ኪዳኑ ምስ ፍጡራቱ ውዕል ክፍርም፣ፍጡር ከኣ ነቲ ዝተቐበሎ እሙን ኣምላኻዊ ቃል ኪዳን ኣጽኒዑ ክሕዝ ዝከናወኖ መንፈሳዊ ስራሕ ኢዩ። << ማቴ 7፣7 ዝለመነ ኹሉ ይቕበል እዩ፡ >> ይብል።ስለዚ እሙን ቃል ኪዳን ተዋሂቦም።እቶም ዝተቐበሉ ከይተረፈ፣ነቶም ድኹማት ገና ኣብ ምልማን ንዘይበጽሑ ንምሕጋዝ በቲ ዝተዋህቦም ኣምላኻዊ ቃል ኪዳን ንምርዳእ ዝኣክል ካብ ፈጣሪኦም ኣብዛ ቤተክርስትያን ይነብሩ።

ኣብ ዓለም ዘለዉ ትግባረታት ብስጋዊ ስርዓታት ዝቖሙ ኢዮም።ንኣብነት፣እንስሳታት ነናቶም ስርዓት ኣሎዎም።ገሊኦም ንግሆ ብሕብረት ይወፍሩ፣ገሊኦም ድማ ንግሆ ብሕበረት ናብ መመሕዕረፊኦም ይኣትዉ።ገሊኦም ሃዲኖም ዝምገብሉ ስርዓት ኣሎዎም፣ገሊኦም ድማ ተሃዲኖም ንኸይብልዑ ዝከላኸልሉ ስርዓት ኣሎዎ።ንኣብነት፣ኢራብ ተሃዳኒት ስለዝኾነት ንኸይትህደን እትገብሮ ተሞክራዊ ስርዓት ካብተን ወለዳ ትምሃር፣ዝብኢ ከኣ ሃዳናይ ስለዝኾነ፣ከመይ ገይርካ መጥቃዕቲ ትፍጽም ካብ ብንእሽትኡ እንከሎ ካብቶም ከምኡ ዝኣመሰሉ ኣዛብእ ይመሃር።

ካልኦት ዓይነት ፍጥረታት እንተተመልኪትናውን ኩሉ ነናቱ ስርዓት ኣሎዎ።ጽሓይ እትበርቀሉን፣እትዓርበሉን ክፍለ ግዜ ስሩዕ ኢዩ፣ወርሕንከዋኽብትንውን መዓስ ይበርቁ፣መዓስ ይዓርቡ፣ነናቶም ስርዓት ኣሎዎም።ኣትክልቲ፣ዝዕምብብሉ፣ዝፈርይሉን፣ዘግላዕልዕሉን ስርዓታት ኣሎዎም።እዚ ኩሉ እንክኸውን እቲ ዝሓገገሎምን፣ዝሰርዓሎምን እግዚኣብሄር እካ እንተኾነ፣ዝምዘንን፣ብሕልናኻ ክትበጽሖን እትኽእል ስጋዊ ስርዓት ኢዩ ዘለዎ።ማንም ሰብ ኣትክልቲ መዓስ ይዕምብቡ፣መዓስ ይፈርዩ ዘይፈልጥ ውሑድ ጥራይ ኢዩ።፣እዚ ጥራይ ዘይኮነስ፣ብኸመይ ይዓብዩ፣እንታይ ኢዩ ዝያዳ ከምዝፈርዩ ዘብጽሖም፣እንታይ ይሰማምዖም፣እንታይከ ኣይሰማምዖምን፣ መምዩ ሚንስትሪ ሕርሻ ኣስፊሑ ይፈልጦን፣ይመራመረሉን ኢዩ።

ናይ ቤተ ክርስትያን ስርዓት ግን ሰማያውን መንፈሳውን ስርዓት ኢዩ።ስርዓት ማለት እንታይ ማለት ኢዩ፧

1.ስርዓት፣ሰርዐ፣ካብ ዝብል ግእዛዊ ግሲ ዝወጸ ኮይኑ፣-

ስርዓት፣ኣካይዳ፣ምምሕዳራዊ ከይዲ ማለት ኢዩ።<< ብሓጥያትናን፣ሕጊ ብምፍራስናን ካባኻ ረሓቕቅና። ጸሎተ ሰለስቱ ደቂቅ 1፣6 ከምዝብል።>>እቶም ፍጡራት ግዙፋን ኢዮም፣እቲ ፈጣሪ ግን ረቂቕ ኢዩ፣እቶም ሓለውቲ ሕጊ ዝረኣዩ ዝጭበጡ ኢዮም፣እቲ ኣዛዚ ግን ረቂቕ ብግዙፋዊ ዓይኒ ዘይረአ ኢዩ።ነገሩ ግን ንኽልቲኦም ዘራኽቦም ረቂቕ መነጸር እምነት ወይ ሃይማኖት ኢዩ።እግዚኣብሄር ንደቁ ደቀይ ኢሉ ዝቕበሎም፣ብእምነት ክጽውዕዎ እንከለዉ ኢዩ።እቶም ግዙፋነ ፍጥረት ደቂ ኣዳም ድማ ንእግዚኣብሄር እንክጽውዕዎ በዛ ረቃቕ መነጸር ማለት ብእምነት ብሃይማኖት ኢዮም ክጽውዕዎ ዘለዎም።ስለዚ ንኽልቲኦም እተራኸብ ረቃቕ እምነት ካብ ኮነት፣ነቲ ካብ ኢድ ፈጣሪ ዝተኣዘዘ ሕጊ ንምትግባር፣ስርዓት ኣድለየ።

2.ነቲ ዝፍጸም  ትእዛዘ እግዚኣብሄር ውጺኢተ ቅድስና ንምርካብ ዝጠቅም መሳለጢ ናይ  ሕጊ ኢዩ።

<< ከመይ መዝሙር ምስጋና ብጥበብ ኢዩ ክዝመር ዘለዎ።ዘሳልጦ ከኣ እግዚኣብሄር ኢዩ።ሲራክ 15፣10>>መዝሙር ምስጋና ንፈጣሪ ክወሃብ እንተኾይኑ፣ብጥበብ ኢዩ ክኸውን ዘለዎ።እንታይ ዓይነት ጥበብ፣ኣምላኻዊ ጥበብ።መዝሙር ውዳሴ ንፈጣሪ ኢዩ፣ስለዚ መንፈሳዊ ጥበብ ዝተሓወሶ፣መንፈሳዊ ዜማ ዝተቐናበሮ ክኸውን ኣሎዎ።እዚ ናይ መዝሙር ስርዓት ኢዩ።መዝሙር ብጠበንጃ ክኸውን ኣይክእልን ኢዩ፣መዝሙር ብሴፍ ወይ ብጉራደ ክኸውን ኣይክእልን ኢዩ።ንእግዚኣብሄር ዝኸውን መሳርሒ መዝሙር ዋንኡ ሰሪዕሉ ኢዩ።ገሊኦም ስጋውያን ሓጎሶም ንምኽዕባት፣ጠበንጃ ይትኩሱ ኢዮም፣ገሊኦም ድማ ጛይልኦም ንምብርታዕ ሴፍን ጉራደን ሒዞም ይድብሉ ኢዮም።እግዚኣብሄር ግን ንዑኡ ዝተፈለይሉ መሳርሕን፣ንዑኡ ዝኸውን ውቁብ ኣምላኻዊ ጥበብ ጣዕሚ ግጥምን ይደሊ ኢዩ።<< መዝ 150፣3 ብድምጺ መለኸት ኣመስግንዎ።> በለ እምበር ብድላይኩም ገይርኩም ኣመስግንዎ ኣይበለን።ብጠበንጃ ኣይበለን፣ብቤይዝ ጊታር ኣይበለን።ፈልዩ ንዑኡ ዝኾኑ ናይ ምስጋና ስሩዓት መሳርሒ ደኣ ሰርዐ። ብፍላይ ኣብ ቅድስት ቤተክርስትያን ኦርቶዶስ ተዋህዶ ኤርትራ  ፍልይ ዝበለ ኣምላኻዊ ናይ መዝሙር ስርዓት ኣሎና።ካብ መላእክት ዝተረከብናዮ ሰማያዊ ዜማ።እዚ ዜማዚ መንፈሳውን፣ሰማያውን ስርዓት ኢዩ።ለካ ኣብ መዝሙር፣ኣብ ጸሎት፣ኣብ ምህለላ፣ኣብ መንፈሳዊ ኣገልግሎት፣ ጥበብ ዝተሓወሶ ክኸውን ኣሎዎ፣ይብል ኣሎም መጽሓፍ።ጥበብሰ እግዚኣብሄር ይኢቲ።ጥበብ ዝተበሃለ እግዚኣብሄር ኢዩ።

3.ስርዓት ማለት፣መንፈሳዊ ቅዋም ማለት ኢዩ።

ናይ ዘመንና ፖሎቲከኛታት ኣብ ሃሃገሮም፣ንምምሕዳር ዝጠቕሞም ነናቶም፣መምስ ሃገሮምን ህዝቦምን ዝማሕደርሉ ቅዋማዊ ስርዓት ኣሎዎም።እቲ ሕጊ ምስ ተሓገገ፣ምስ ቆወመ፣ንትግባሬኡ ዝምልከት ኣኽባሪ ሕጊ ይከታተሎ።ከቑምዎ እንከለዉ ኣብቲ ኣኼባ ናይ ፓርላማ ኢዩ ዝከናወን።ኣብ ቤተክርስትያን ከኣ መንፈሳዊ ፓርላማ ስለዘሎ፣ነቲ ዝተወጠነ መንፈሳዊ ሕጊ፣ማለት ካብቲ መንፈሳዊ ኣቦና ብባህሪኡ ክንድዚ ተባሂሉ ብሕልናን ኣእምሮን ናይ ኩሎም ፍጥረታት ዘይልካዕ ኣምላኽና ዝተወጠነ ሕጊ ናባና ናብ ደቂ ሰባት ስለዝበጸሐ፣ንዑኡ ንምትግባር፣መንፈሳዊ ፓርላማ ይካየድ።እዚ ክለሳዚ በብደረጅኡ ካብ ቅዱስ ሲነዶስ ጀሚሩ፣ክሳብታ ዝተሓተ ምሕደራታት ቅዱሳን ቤተክርስትያናት ዝጥቀማሉ መንፈሳዊ ስርዓት ይዕየ።ዕላምኡ ነቲ ካብ ኢድ እግዚኣብሄር ዝተዋህበ ኣምላኻዊ ሕጊ ንምትግባር ኢዩ።ሰለዚ ንመንፈስ ቅዱስ ወኪል ማለት ኣቦ ወንበር ገይረን፣ስርዓት የቑማ።መንፈስ ቅዱስ ከኣ ነቲ ዝተወጠነ ቅዋም ፈሪሙ የስምሮ።
<<5.ብናቱ መኣዛነቱ ንሃዋርያት በቲ ሰናይ መኣዘኦም ካብ ምብራቕ ክሳብ ምዕራብ ካብ ሰሜን ክሳብ ደቡብ ንዘሎ ምሉእ ዓለም ሰናይ መኣዛ ከምዝህልዎም ገበረ። ቀሌሚንጦስ 10፣5>>

ስለዚ ቅድስት ቤተክርስትያን፣ሰማያዊ መኣዛ ናብ ደቃ መታን ክፈስስ፣ደቃን መርዓዊኣን ዝራኸብሉ ስርዓት ክህሉ ግድነት ኮነ።መኣዛ ካብ እግዚኣብሄር ኢዩ ዝርከብ፣ግን ብዘይ ስርዓት ኣይርከብን።እግዚኣብሄር ደቁ ስርዓት ዘየብሎም ስድታት ክኾንሉ ኣይደልን ኢዩ።ኣሽንካይዶ ሰማያዊ ንጉስሲ፣ምድራዊ ንጉስ እንካን ሃገሩን ህዝቡን ብዘይ ስርዓት ክህልዉ ኣይደልን።ብዘይ ስርዓት ዝነብር ህዝቢ፣መዋረዲ መንግስቱን ህዝቡን ስለዝኸውን፣እታ ሃገር በቶም ውርዙያት ትጽረፍ፣እቶም ህዝቢ ድማ በቶም ውርዙያት ህዝቢ ይንቀፉ።ብሰንኪ እቲ ብዘይስርዓት ዝነብር ህዝቢ ድማ እቲ መንግስቲ ይነዓቕ።ስለዚ ሓደ ምድራዊ ንጉስ ህዝቡ ብዘይስርዓት ክነብሩ ኣይደልን።ምኽንያቱ እቲ ቀንዲ ተነቃፊ ንሱ መታን ከይከውን ኢሉ ኢዩ።እሞኸድኣ፣እግዚኣብሄር ሰማያዊ ንጉስ፣ፈጣሪ፣ነቶም ንሱ ዝምግቦም፣ንሱ ዝሕብሕቦም፣ባዕሉ ዝሰርሖምን ዘናብሮም ኣምላኽ ደቁ ብዘይ ስርዓት ክነብሩ እንከለዉ ክንድምንታይ ቅሬታ ዘይስመዖ!!

ብሰንኪ ብዘይስርዓት ምህላዎም ዝህሉ ጠንቂ፣-

1.ኣምላኻውነቱ ኣብ ቅድሚ ኣህዛብ ይነዓቕ።<< ኣምላኽካ ኣበይ ኣሎ መዝ 42፣10>> እንዳበሉ እቶም ጸረ ሃይማኖት ከባጭዉ ይጅምሩ።እግዚኣብሄር መዓስ ኢዩ ክጽረፍ ዝጅምር እንተኢልና፣እቶም ደቂ እግዚኣብሄር ስድታት ምስዝኾኑ ኢዩ።ሓደ ብስድነት ዝዓበየ ቆልዓ፣ስዲ ወዲ ሰበይቲ ተባሂሉ ብመዛኑኡን ብከባቢኡን ይነዓቕ።ኣብዚ ዋላ እቶም ወለዱ ቀጺዖም ብሰንኪ ዘይምዕባዮም ንሱ ብዝገበገሮ ቁጽሪ ስድነት ኣብ ነፍስወከፍ እቶም ወለዲ ይንቀፉ።እግዚኣብሄር ድማ እቶም ንዑኡ ዘምልኽዎ፣ መንፈሳዊ ስድነት ዝዓብለሎም እንተኾይኖም፣እቶም ጛኖት ንፈጣሪኦም ክጸርፍዎ ይጅምሩ።እታ ሓቀኛ መንገድን፣ዋና ናይታ ሓቀኛ መንገድ ክጽረፍ ይጅምር።ክርስቶስ ኢየሱስ ብሰንኪ ተቐበልቲ ቀረጽ፣ዓርኪ ተቐበልቲ ቀረጽ ተባህለ፣ብሰንኪ ዘመውቲ ከም እንበዓል ማርያም መግደላዊት፣ዓርኪ ዘመውቲ ተባሂሉ ተናዕቀ።

2.ህዝቢ ኣምላኽ ቅጽዓትን መግረፍትን ካብ እግዚኣብሄር ይፍነዎም።<<ኢየሩሳሌም ብርቱዕ ሓጢኣት ገበረት፡ ስለዚ ኸም ርኽስቲ ዀነት፡ እቶም ዜኽብርዋ ዝነበሩ ዂሎም ዕርቃና ርእዮም ነዐቕዋ። ንሳውን እህህ እናበለት ንድሕሪት ትምለስ ኣላ። ደጉዓ ኤርምያስ 1፣8>> እግዚኣብሄር ደቁ ስርዓት እንዳፍረሱ ስቕ ኢሉ ኣይርእን ኢዩ።ምኽንያቶም ሓጋጊ ስርዓት፣ንሱ ስለዝኾነ።ከምቲ ሓደ ንጉስ ከምዚ ዝገበረ ከምዚ ክፍደዮ ኢዩ ኢሉ ፍርዱ ዝሕንጥጥ፣እግዚኣብሄር ድማ ሓቀኛ ዳኛ ብምኻኑ፣ነቲ ዘጉደለ ወለዶ፣ቀጺዑ ከምዝምለስ ይገብሮ።እቲ ሻሞጥ ኣምላኽ ፈልዩ ክፈልጥ ዝኽእል ሕልና ኣዳልዩ ንደቂ ሰባት ሂብዎም ኢዩ፣ንዝርደኦ  በትሪ እግዚኣብሄር  ንዝበደለ ከይቀጸዐት ከምዘይትሓድg ሕልንኡ ብመንፈሳዊ ዓውታ ይስምዖ ኢዩ።

3.በረኸት ኣልቦ ኣገልግሎት ስለዝኾነ፣ናብ ትውልዲ ክሓልፍ ዝግበኦ መንፈሳውነት ይልሕልሕ ኣማሲኡ ከኣ በኒኑ ይጠፍእ።<<በታ መዓልቲ እቲኣ ብዙሓት፡ ጐይታይ፡ ጐይታይ፡ ብስምካ እተነቤናዶ ኣይኰናን፧ ኣጋንንትስ ብስምካዶ ኣየውጻእናን፧ ብስምካስ ብዙሕ ሓይሊዶ ኣይገበርናን፧ ኪብሉኒ እዮም። ማቴ 7፣2>> ዝብላ ነፍሳት ኣሎዋ።እዘን ነፍሳት እዚኣተን፣ኣጋንንቲ ምውጻእ ጥራይ ደኣለን ዝፈልጣ እምበር፣ከመይ ገይርካ ከምዝውጻእ ስርዓቱ የብለንን።ጎይታትይ ጎይታት ምባል ጥራይ ኢየን ዝፈልጣምበር፣ጎይተአን እንታይ ዓይነት ጎይትነት ኢዩ ዘለዎ ኣይፈልጠኦን።ክንበያ ይኽእላ ኢየን፣ፍቓድ እግዚኣብሄር ግን የብለንን።ኪዱ ኣይፈልጠኩምንን ኢየ ተባሂለን ድማ ይግሰጻ።ስለዚ እዘን ነፍሳት እዚኣተን መንፈሳውያን ኣይኮናን ጥራይ ዘይኮነንስ፣ካብ ወሎዶታተን እዚ መንፈሳውነትዚ ካብ ዝሃጽጽ ነዊሕ ዝገበረ ይመስል።ኣይፈልጠክንን ኢየ ዝብል ተግሳጽ ተሪር ተግሳጽ ተቐበላ።

3.እቶም ኣብ ርሑቕ ዘለዉ ሕልነኦም ናብ ኣምልኾ ክመጹ እንዳደረኾም፣ብሰንኪ ስርዓት ዘይምህላው ካብቲ ዝነበርዎ መሊሶም ክንድቲ ካብ መንፈሳዊ ርሕቀቶም ኣርሒቖም ክፍንተቱ ይግድዶም። ኣብ ቤተ ክርስትያን ክግልገል ኢሉ ዝመጸ መእመን፣ናብቶም ኣገልገልቲ ገጹ ይጥምትሞ፣ኣካይደኦም ብሓጺር እዋን ይመዝኖ።ንኣብነት፣ኣተሓሕዛ ጸግሮም ከምቶም ዓለማውያን እንተኾይኖም፣ቀልጢፉ ነቲ መንፈሳውነት ክንዕቆን፣ዓለማውነቱ ክናፍቕን ይግድዶ።ሓንቲ ኣብ ዓለማውነት ዝነበረት ጎርዞ፣ኣለባብሳኣ ፈጺሙ ዘይመንፈሳዊ ስለዝነበረት፣ቤተክርስትያን ፍሉይ ገይራ ኢያ ትቐርጾ፣እተን መሓዙታ ኣለባብሰአን ከምቲ ንሳ ትለብሶ ዓይነት ኣለባብሳ ኣይኮነትን ትጽበየን።ናብ ቤተክርስትያን መጽኢኣ ካብቲ ንሳ ዝነበረትሉ ስርዓተ ኣለባብሳ ዘይሓይሽ ገይረን እንተጸኒሐንኣ ግን ካብቲ ዝነበረቶ ደልሃመት እንደገና ደልሃመት ክትውስኸሉ ትግደድ።

4.ዓለማውን መንፈሳውን ስርዓት ይተሓዋወሶም እሞ፣ነቲ መንፈሳዊ ምስቲ ኣብ ደገ ዝተማህርዎ ዓለማውነት ክሕውስዎ ድንዕ ድንዕ ከምዝብሉ ይኸውን።ምኽንያቱ መንፈሳዊ ስርዓት ካልእ ኢዩ፣ስጋዊ ስርዓት ከኣ በይኑ ኢዩ።ስርዓተ ቤተክርስትያን ምስዘይህሉ ግን ዓለምና ብስርዓት ዝቖመት ስለዝኾነት፣ነቲ ናይ ዓለም ስርዓት ኣብ ቤተክርስትያን ንኽሰርጽ ግዜ ኣይወስደሉን። ናይ ቆሮንጦስ ቤተክርስትያን ብሞዶሻዊ ቃል ናይ ቅዱስ ጳውሎስ፣ምስተሰረተት መንፈሳዊ ስርዓት ተገይርላ መርዓት እግዚኣብሄር ምስ ኮነት ስርዓታ ክፈርስ ስለዝጀመረ፣እቶም ዓለማውያን ናብታ ቤተክርስትያን ኣቲዮም ስርዓቶም ከስርጹ ጀመሩ።<<እምብኣርከ ንነገር እዛ ዓለም እዚኣ ዚፍረድ እንተ ኣሎኩም፡ ነቶም ንዑቓት ኣብ ማሕበርዶ ፈረዲ ትገብርዎም ኢኹም፧1ቆሮ6፣4>>ቤተክርስትያን ስርዓት እንተዘየብላ፣ዓለማዊ ስርዓት ኢዩ ዝትከኣ። ካልእ ብዙሕ ብዙሕ መንፈሳዊ ጠንቂ ክስዕቡ ይኽእሉ ኢዮም።
ወስብሀት ለእግዚኣብሄር፣
2ይ ክፋል ይቕጽል።

ምስክርነት ናይ ቅዱሳን መላእክትን፡ልቕሶ ኣጋንንትን፡-

ብስም ኣብ ወወልድ ወመንፈስ ቅዱስ ኣሀዱ ኣምላክ ኣሜን።

           ምስክርነት ኣጋንንቲ፡-

" ብእዝነይ ብርቱዕ ድምጺ ይሰምዕ ኣሎኹ፡ቅድሚ ነዊሕ እዋን ዝፈልጦ ዝጥዕመኒ ድምጺ ኢዩ።ኣብ ዘመነ ስልጣንነትና ' ንስኻ ኣምላኽ ኣይኮንካን፡ከማና ፍጡር እምበር  ከመይ ኢልካ ፈጣሪኹም ኢየ ትብለና'! ኢሉ ካብ ዝተቓወመና ዝመስል ድምጺ ሕጂውን ኩሉ ግዜ ንሰምዖ ኣሎና።ሰባት ስሙ እንክጽውዑ ሕልናና ይርበሽ፡ንሰባት ከነናውጽ ዝሓሰብናዮ፡እዚ ስምዚ ክጽዋዕ እንከሎ፡ምላልባሽ ውን ስም ፈጣሪ ኣብኡ ከይህሉ ኢኻ ትፈርህ።ውሽጥና ብሕፍረት ይምላእ፡ዕላማና ፈርከሽ ከሽ ይብል።ህዝቢ ክርስትያን ነዚ ድምጺዚ ዓው ኢሎም ከስምዑና እንከለዉ፡ዓቕልና ኢዩ ዝጸበና።

ሓያል ሴፍ ተመሊሑ ንርኢ ኣሎና፡ነቶም ንስለ ፈጣሪና ኢሎም ክሳብ ስግኦምን፡ነፍሶምን ዝፈላለያ ኣብ ሃይማኖቶም ዝጸንዑ ሰባት ንሕና ናብ ሲኦል ዓድና ክንወስዶም ንደሊሞ፡እዚ ሴፍዚ ምሕላፍ ይኸልኣና።ከምዝመስለና ሓላፊና ርኹስ ሳጥናኤል ሊቀ ኣጋንንቲ፡ነዚ ሴፍ መዚዙ ንህዝቢ ፈጣሪ ዝሕሉ ዘሎ ሚካኤል ብስልጣን ይበልጾ ከምዝነበረ ወትሩ ኣብ ሲኦል ኮይንና ንመሃሮ ትምህርቲ ኢዩ።እንተኾነ ሓንሳብ ልብና ስለዘንቀለ፡ነዚ ብዓል ዝናር፡ስም ፈጣሪ ዝተዋህበ፡ብዓል ሽዱሽተ ክንፊ፡ንደቂ ክርስቶስ ፈጣን ረዳኢ ዝኾነ ሚካኤል ክንጻረሮ እካ እንተዘይከኣልና፡ነቶም ንሱ ዘፍቅሮም ደቂ ኣምላኹ ግን ኩሉ ግዜ ከነስሕት ተዳሊና ኣሎና።ንሱን ኩሎም፡ሰዓብቱ መላእክትን ናይ ሓደ ብንስሓ ዝኣቱ ሰብ ዓቢ ናይ መርዓ ሓጎሰ ደስታ ኣብ ሰማያት ይገብሩ።ንሕና ድማ ሓደ ሰብ ብንስሓ ናብ ፈጣሪኡ ናብ እግዚኣብሄር እንተተመሊሱ፡ኣብ ሲኦል ናይ አውያትን ሓዘንን ዝኾውን ልቕሶ ነካይድ ኢና።ምኽንያቱ ብሓጥያት ኣታሊልና፡ ናይ ሲኦል ዜጋ ገይርናዮ ከነብቅዕ፡ዜግነቱ ብንስሓ ሓኺኹ ልዕሌና ክበጽሕ እረ ሰማያዊ ዜጋ ክለብስ እንከሎ ከመይ ዘይንጉሂ!

ንጥበብና ዝፍርሽሕ ክንሕይሎ ዘይንኽእል ኩሉ ግዜ ጥበብ ዝኾነ ጸሎት ንሰምዕ ኣሎና።እዚ ጸሎት እዚ ነቶም ብንጽህና ንዓና ንኣጋንንቲ ንምቅዋም ተባሂሉ ናብ እግዚኣብሔር ዝዓርግ ጸሎት ኢዩ።ንሕና ብጥበና ነዚ ጸሎትዚ ናብ ተቐባሊኡ ናብ እግዚኣብሔር ንኸይበጽሕ ብዙሕ ጻዕርታት ንገብር ኢና።እዚ ሚካኤል ዝብሃል መልኣኽ ግን ነዚ ጸሎትዚ ካብዞም ሰባት መንዚዑ፡ብፍጥነት ናብ ኣምላኾም ይወስዶ፡፡ኣምሳዩኡ ድማ እንተድኣ' ኦ እግዚኣብሔር ንሓይሊ ኣጋንንቲ እሰረልና፡ካባና ኣርሕቐልና፥' ዝብል ነይሩ፡እዚ ጸሎትዚ ንዓና፡ዝቃወም ስለዝኾነ፡ንኸይበጽሕ ብዙሕ ዕንቅፋታት ንገብርሞ፡ሚካኤል ዝብሃል መላእኽ ግን፡እንታእዋኑ ነቲ ጸሎት ናብ ዋንኡ ኣብጺሑ ብቐጥታ መልሲ ሒዙ ይመጽእ።ንሕና ድማ ሓይልና ይልሕልሕ፡ጥበብና ፋሕ ይብለና።(ራእ5፥8 ዘካ3፥7)

ሓደ ግዜ ንባህራን ዝበሃል፡መንእሰይ ብብዙሕ ተንኮል ኣሊምና ናይዚ ሚካኤል ዝብሃል ቃል ንኽንዓጽፍ ውዲታት ኣሊምና ነበርና፡እንተኾነ፡ንሚካኤል ክንክእሎ ኣይከኣልናን።በቲ ኢልካ በቲ ግን ኣንቱም ደቂ ሰባት ክሳብ ሚካኤል ንምጽኣተ ክርስቶስ ንምፍጻም፡ቀዳማይ ካልኣይ፡ሳልሳይ መለኸታት ዝነፍሕ፡ንዓኹም ካብ ምስንኻል ዓዲ ኣይክንውዕልን ኢና።ዕላማና ኣብ ሲኦል ዘሎ መንግስትና ንኸስፋሕፍሕ ኢዩሞ፡ገና ኣብ ርእስኹም ኣሎና።ማሕተምና ሒዝኩም፡ናትና  ኣባላት እንተዘይገይርናኩም፡ናትና ቪዛ ማለት ናይ ሲኦል ቪዛ ብጥበብና፡ክሳብ ዘይሃብናኩም ኣይክንድቅስን ኢና።"

ምስክርነት ቅዱሳን መልኣኽቲ፥-

" ኣንቱም ደቂ ሰባት ደስ ይበልኩም፡ክትጽልዩ ከለኹም፡ክተመስግኑ፡ክትነጽሁ፡ካብ ርኽሰት ክትሕለዉ፡ንኣምላኽኩም ከተኽብሩን፡ከተምልኹን ከለኹም ዝስመዓና ደስታ ወሰን የብሉን።ኣጋንንቲ ኩሉ ግዜ መጻርርቲ ኣምላኽና ኢዮም፡ኣማሕደርቲ ናይ መንግስቲ ኣምላኽ ንምኻን ስለዝተመነዩ ኢዮም ናብ ሲኦም ዝተደርበዩ፡ናብ ሲኦል ንኽድርበዩ ናይ ኣዛዝነት ሰራዊት ስልጣን ዝተዋህቦ ንቅዱስ ሚካኤል ኢዩ፡ምስ ሰራዊቱ ድማ ብትእምርተ መስቀል ተዋግኦም፡ዝነበሮም ስፍራ ከኣ ከምዘይነበሩ ኮኑ፡(ራእ12፥7-8 ቀሌ1፥17-18 ) ። ሕጂውን ንሕና ምስ ሓለቓና ቅዱስ ሚካኤል ኣብ ጎንኹም ኣሎና፡ብልክዕ ብፍጥረትነትኩም ካባና ትደኽሙ፡ካባና ትንእሱ፡ፍልጠትኩም ካባና ይውሕድ፡ነገድኩም ሓደ ነገድ ጥራይ ብምኻንኩም ካባና ትውሕዱ፡ግን ኣጆኹም፡ ኣብ ሃይማኖትኩም ጽንዑ፡ ብምግባርን ብእምነትን ተሓለዉ እምበር፡ኣብ ድካምኩም ከነበርትዓኩም ኢና፡ካብ ውድቀትኩም ከተንስኣኩም ኢና፡ንውሑድ ፍልጠትረተ ነገድኩም ድማ ከነስፍሖ ኢና። ሰብ ክሳብ ሓደን ምሉእን ቅዱስን ነገድ ዝኣክል ንቕድስናኹም ክንሕሉ ወትሩ ኣብ ጎንኹም ኣሎና።እግዚኣብሄር ነዚ ናይ ምድሓን ስራሕ እዚ ንኽንገብር ኣዚዙ ኢዩ።ከምቲ ሓለቓና ቅዱስ ሚካኤል፡ንባህራን ክሳብ ፍጻመ ምስኡ ኮይኑ ካብ ውዲት ናይ ሞት ኣውጺኡ ናብ ንግስነት ዘሳጋገሮ፡ ከምኡ'ውን ንሃዋርያ ጴጥሮስ ካብ ማእሰርቲ ዘውጽኦ፡ ንህዝቢ እስራኤል መሪሑ ናብ ክንኣን ዘእተዎም፡እወ ኣጆኹም ክሳብ እታ ሚካኤል ሊቀ መላእክት ናይ ኣዋጅ ድምጺ መለኸት ዘስምዓላ ግዜ እትኣክል፡ንሕና'ውን  ንዓኹም ካብ ምሕጋዝ ኣይክንሕለልን ኢና።( መዝ34፥7,,,እብ1፥14)

ነቶም ዝቃወምኹም ረቀቕቲ ኣጋንንቲ ንሕና ከነባርሮም ቁሩባት ኢና፡ጥራይ ንስኹም ንኣምላኽኩም ጸውዕዎ።ኣምላኽኩም ኣብ ትጽውዕሉ፡ናትና ሓገዝ ኣብ ትሓትሉ ከም ቃሕሰብ ኣብ ጎንኹም ኣሎና።(መዝ35፣5)ፈጣንነትና ቃሕ ሰም፡ ካብ ኤለክትሪክ ይቕልጥፍ፡ፍልጠትና ድማ ካብ ሰብ ሰርሖ masmedia ይረቅቕ።"

ወስብሀት ለእግዚኣብሄር ወለወላዲቱ ድንግል ወለመስቀሉ ክቡር ኣሜን።
በረኸቱ ናይ ቅዱስ ሚካኤል ሊቀ መላእክት ይኽፈለና፡

በስመ ስላሴ ይርሐቁ ሓጣውእ እምንየ ወእምነ ኩልነ።

መብዛሕትና፡ደረፍቲ ኢና፡መብዛሕትና ሰተይቲ ሽጋራ ኢና፡መብዛሕትና ጫት እንቑሑም ኢና፡መብዛሕትና ሰኽራማት ኢና፡መብዛሕትና ሓመይቲ ኢና፡መብዛሕትና ተባኣስቲ ኢና፡መብዛሕትና ዘማውያን ኢና።ሰይጣን እንዳተጻወተልና ኢዩ።
ንመብዛሕትና ሰይጣን ኣሽካዕለል እንዳተጻወትውልና ኢዩ።ንመብዛሕትና ሰይጣን ኣታሊሉ ደቂ መዛሙርቱ ገይርና ኢዩ።

ኣብዚ ሕጂ እዋን ሰይጣን ብከቢድ ነገር ኣሰኒፍና ዘሎ ብደርፊ ኢዩ።መብዛሕትና ኣብ birthday እንተዘይተደሪፉ birthday ኮይኑ ኣይስመዓናን ኢዩ፡መብዛሕትና ኣብ መርዓ እንተዘይተደሪፉ መርዓ ኮይኑ ኣይስመዓናን፡መብዛሕትና ኣብ ግዜ ሓጎስ እንተዘይተደሪፉ ሓጎስ ኣይመስለናን።መብዛሕትና ኣብ ምርቓና ደርፊ እንተዘይተደሪፍልና ምርቓ ኮይኑ ኣይስመዓናን።ሰይጣን እንዳተጻወተልና ኢዩ።ክትዝምር ዝግባኣ ልሳንና እንክትደርፍ ከመይ ዘየጉህየካ፡ንኣምላኻ ብመዝሙር ከተሕጉሶ ዝግበኣ ልሳን ንሰይጣን ብደርዲ ከተኽብሮ እንከላ ከመይ እግዚኣብሄር ዘይጉሂ፧ቅዱስ ምስጋናን ውዳሴን ክትሰምዕ ዝግበአን የእዛን ርኹስ ነገር ክሰምዓ እንከለዋኸ ከመይ ዋናአን ዘይጉሂ !!!

ምላልባሽ ኣነ ሰሚዐምበር መዓስ ደሪፈ ትብል ትኾውን።ሌባን ተሓባባሪ ሌባን ግን ክልቲኦም ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሄር ዓሚጾም ኢዮም።ክልቲኦም ሊታያቡ ኢዮም።ኣብ ናይ ክርስቶስ ስቕለት እቶም ብመስማር ዝሸንከርዎ ሮማውያን ወተሃደራት ውሕዳት ኢዮም፡እቶም ተሓባበርቶም ግን መብዛሕትኦም እስራኤላውያን ኢዮም.አብዛሕትኦም እካ ብመስማር ንኽስምርዎ ዕድል እንተዘይረኸቡ፡ ብዘልዎም ሓይሊ ግን ክስቀል ከም ከምዘለዎ ደገፎም ኣስሚዕም ኢዮም። ስለዚ እቶም ብመስማር ዝሰመርዎን፡ይሰቐል ይሰቐል ኢሎም ዝወጨጩን ኣብ ክልቲኦም እግዚኣብሄር ሓዚኑ ኢዩ።ዝተንጠልጠለ ቅጽትን ድማ ኣሎዎም።

ስለዚ ንሕና ተሓባበርቲ ደራፎ እንተዘይንኸውን እቶም ደረፍቲ ኣይምደረፉን፡ንሕና ካሴቶም ምግዛእ እንተንሓድግ ንሳቶም ኣይምሓተሙን፡ንሕና ኣብቲ ዝዕድሙና ኣዳራሽ night ተዘይንኸድ ንሳቶም ወረቐት ዘርጊሖም ኣይምዓደሙናን።ደርፎም እንተዘንገድፍ ንሳቶም ኣይምደረፉን።እቶም ሰማዕቲ ደርፍን ደራፎን፡እቶም ደገፍቲ ደርፍን ደራፎን ኩላቶም ንእግዚኣብሄር ኣጊሆሞ ኢዮም።ብንስሓ እንተዘይተመሊስና፡ዋላ ንሕና ንንሓፍ ንምሓር ኣይኮንናን።ንሳቶም ብምድራፎም ንሕና ብምድናቕናን ብምድጋፍናን እግዚኣብሄር ኣይክምሕረናን ኢዩ።

ንሕና ንግጥምታቶም ተዘይነድንቕ እቶም ገጠምቲ ነቶም ደራፎ ግጥሚ ኣይምጽሓፉሎምን፡ንሕና ምላልባሽ ኣብ ስትድዮ ኣቲና ኣይደረፍናን ንኸውን፡ማይክሮፎን ሒዝና ኣብ ስተጅ ኣይደረፍናን ንክውን።እንተድኣ ሰሚዕናዮን ኣድኒቕናዮን ግን ተሓተቲ ኢና።ደርፊ ንሰይጣን ከም መስዋእቲ ዕጣን ዝወሃብ ሓጥያት ኢዩ፡እዚ ጥራይውን ኣይኮነን፡እቶም ኣብቲ ደርፊ ዝሳተፉ ድማ ኩላቶም ምስቲ መስዋእቲ እንዳሓበሩ ኢዮም።ደራፊ ብከናፍሩ፡ንሕና ሰማዕቲ ድማ ብየእዛንና ንፈጣሪና ኣግሀናዮ።ደርፊ ብጥበባዊ ድምጹ፡ንሕና ድማ ብጥበባዊ ሳዕሲዕትና ንእግዚኣብሄር በደልናዮ።ንሱ እንክድብል ንሕና እንክንዘልል፡ንሱ ጅም ጅም ጅም እንክብል ንሕና እስክትስም እንክንብል ሰይጣን ከበረ፡ንእግዚኣብሄር ድማ ካብ ልብና ሰጎግናዮ።ልሳንናን የእዛንናን ግን ፈጣሪና ኣብ መስቀል ብደሙ ዓዲግወን ኢዩ።ኩሉ ሰብነትና ናይ ዋናአን ናይ እግዚኣብሄር ኢየን፡ንሱ ብሓደራ ቅድስናዊ ዕዮ መታን ክንዓየለን ሂብና ከብቅዕ፡ንሕና ግን ብድፍረት የሕሊፍና ንሰይጣን ሂብናዮ።

ስለቃላቱ እግዚኣብሄር ዝተመስገነ ይኹን።መብዛሕትና እዚ ዝተባህለ ጸላዕላዕ ክብለና ይኽእል ኢዩ።ግን ልብና ንንስሓ መታን ክቕረብ እምበር፡ ንሓደ ክነቅፍ፡ኣነ ግን ጻድቕ ኮይነ ዘቕረብክዎ ጽሑፍ ኣይኮነን።ኣብዚ ካ ዝተገልጹ ሓጣውእ ዘይተንከፈኒ ሰብ ኣይኮንኩን።ንኩላትና እግዚኣብሄር ክንጠፍእ ኣይደልን ኢዩሞ ናብ ናይ ምሕረቱ ኣደባባይ ንኺድ።

ትምቢታት ተመልከቱ፣-

ብስመ ስላሴ ይቀጥቀጥ ከይሲ
እቲ ገፋዒ ኣዝዩ ይግፋዕ፡ እቲ ርኹስ ኣዝዩ ይርከስ፡ እቲ ጻድቕ ኣዝዩ ጽድቂ ይግበር፡ እቲ ቅዱስውን ኣዝዩ ይቀደስ፡ በለኒ።(ራእይ 22፣11)

ቀለሜንጦስ 6፣82-83 ውሉድ ንወለዶም ክጸልኡ ንሽማግለታት ድማ ክዝልፉ ኢዮም ነቶም ዝጻረፉዎም ድማ ነቶም ሃይማኖተኛታት ኢዩ። ክጻረፍዎም እንከለዉ ሕፍረትን ፍርሓትን ኣይስምዖምን፣ ውሉድ ንወላዲኡ ወላዲኡውን ንውሉዱ ብዘይፍርሓት ክቃታተሉ ኢዮም።83.እዞም ህዝብታት እዚኣቶም ንኣብያተክርስትያናት ክብርብሩ ኢዮም፣ ብወርቅን ብሩርን ዝተሰርሐ ንብረትውን ክወስዱ ኢዮም ብናሕስ ንዝተሃነጹ ኣብያተክርስትያናት ከፍርሱ ንመሰረታቶም ድማ ክነቕልዎ ኢዮም ፣ነቶም ንዓይ ንዝኣምኑ መእምናን ድማ ኣፋቶምን ኣእዛኖምን የእዳዎምን ኣእጋሮምን ክቖርጽዎም ፣በዚ ዝረኸሰ ተግባር ንናይ ብዙሓት ነፍሳት ንምጥፋእ ዝተሰለፉ ክኾኑ ኢዮም ምሕረትን ርህራሄን ኣብኣቶም ፈጺሙ የለን ብሰንኪ መዓቶም ሃገራት ከጥፍኡ ኢዮም።

2ጴጥሮስ 3፣3-4 ኣብተን ዳሕሮት መዓልትታት ከም ፍትወት ርእሶም ዚመላለሱን ዜላግጹ መላገጽትን ከም ዚመጹ፡ ቅድሚ ዅሉ እዚ ፍለጡ። ንሳቶም ከኣ፡ ተስፋ ምጽኣቱ ደኣ ኣበይ አሎ ፧ ካብታ ኣቦታትና ዝደቀሱላ መዓልቲ፡ ካብ መጀመርታ ፍጥረት ሒዙ ኵሉ ኸምቲ ዝነበሮ እዩ ዘሎ፡ ኪብሉ እዮም።

2ጢሞጢዎስ 3፣1-7 ኣብተን ዳሕሮት መዓልታት ግና ክፉእ ዘመን ከም ዚመጽእ፡ እዚ ፍለጥ። ሽዑ ሰባት ፈተውቲ ርእሶም ኪዀኑ እዮም እሞ፡ ፈተውቲ ገንዘብ፡ ተጀሃርቲ፡ ዕቡያት፡ ተጻረፍቲ፡ ንወለዶም ዘይእዘዙ፡ ዘየማስዉ፡ ርኹሳት፡ፍቕሪ ንስድራ ቤቶም እኳ ዜብሎም፡ ተቐየምቲ፡ ሓመይቲ፡ ቀለልቲ፡ ጨካናት፡ ሰናይ ዘይፈትዉ፡ ኣሕሊፎም ዚህቡ፡ ህዉኻት፡ ተፈኽነንቲ፡ ካብ ንኣምላኽ ምፍቃርሲ ኣዕዚዞም ተድላ ዚፈትዉ፡ እቶም መልክዕ ኣምልኾ ዘለዎም፡ ነቲ ሓይሉ ግና ዚኽሕድዎ፡ ናብ ኣባይቲ ህሩጕ እናበሉ፡ ሓጢኣት ዝመልኤንን ብብዙሕ ትምኒት ዚድፍኣን፡ ኵሉ ሳዕ ዚምሃራ ናብቲ ፍልጠት ሓቂ ኺበጽሓ ግና ከቶ ዘይከኣለን ኣንስቲ ዚማርኹ፡ ካብ እዚኣቶም እዮም እሞ፡ ካብ እዚኣቶምውን ርሐቕ።

ይሁዳ 1,፣10-13 እዚኣቶም ግና ነቲ ዘይፈልጥዎ ይጸርፍዎ፡ በቲ ብባህርዮም ከምቶም ኣእምሮ ዜብሎም እንስሳታት ገይሮም ዚፈልጥዎ ብእኡ ነታ ርእሶም የጥፍእዋ አለዉ። ብመገዲ ቃየል ስለ ዝኸዱ፡ ምእንቲ ዓስቢ ብስሕተት ባላዓም ጸደፉ፡ ብዕልወት ቆራ ኸኣ ጠፊኦም እዮም እሞ፡ ወይለኦም። እዚኣቶም ብዘይ ፍርሃት ምሳኻትኩም እናበልዑ ንርእሶም ዚጓስዩ፡ ኣብቲ ናይ ፍቕሪ መኣድኹም ጻያቒቶ እዮም፡ ንፋስ ንየው ነጀው ዚደፍኦ፡ ማይ ዜብሉ ደበና፡ ዘይፈርያ፡ ክልተ ሳዕ ዝሞታ፡ ካብ ሱረን እተመንቈሳ ኣእዋም ሓጋይ፡ ነቲ ነውሪ ርእሶም ዜዕፍርዎ ብርቱዓት ማዕበል ባሕሪ፡ ብርግርግ ዚብሉ ኸዋኽብቲ እዮም፡ ነዚኣቶም ግብ ዝበለ ጸልማት ንዘለኣለም ተዐቝሩሎም አሎ።

ራእይ ዮሐንስ 13፣5-8 ቃል ትዕቢትን ጸርፍን ዚዛረብ ኣፍ ተዋህቦ፡ በርብዓን ክልተን ወርሒ ግብሩ ኺገብርውን ምልኪ ተዋህቦ።ንምጽራፍ ኣምላኽን ንስሙን ንማሕደሩን ነቶም ኣብ ሰማይ ዚነብሩውን ኪጸርፎም ኣፉ ኸፈተ። ምስቶም ቅዱሳት ውግእ ኪገብርን ኪስዕሮምን ከኣ ተዋህቦ። ኣብ ልዕሊ ዅላቶም ዓሌታትን ህዝብን ቋንቋታትን ኣህዛብን ድማ ምልኪ ተዋህቦ።እቶም፡ ካብ ምስራት ዓለም ጀሚሩ ስሞም ኣብቲ ናይቲ እተሐርደ ገንሸል መጽሓፍ ህይወት ዘይተጻሕፈ፡ ኣብ ምድሪ ዚነብሩ ዅላቶም ኪሰግዱሉ እዮም

ይሁዳ 1፣20-23 ንስኻትኩም ግና፡ ኣቱም ፍቁራተይ፡ በታ ኻብ ኵሉ እተቐደሰት እምነትኩም ንርእስኹም እናሀነጽኩም፡ ብመንፈስ ቅዱስውን እናጸሌኹም፡ ነቲ ናብ ህይወት ዘለኣለም ዜብጽሕ ምሕረት ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ እናተጸቤኹምሲ፡ ንርእስኹም ብፍቕሪ ኣምላኽ ሐልውዋ።ንገሊኦም፡ ነቶም ዚጣራጠሩ፡ ኣረድእዎም። ንገሊኦም ካብ ሓዊ መንጢልኩም ኣናግፍዎም፡ ንገሊኦም ድማ፡ ነቲ ብስጋ ዝረኸሰ ኽዳን እኳ እናጸላእኩም፡ ብፍርሃት ደንግጹሎም